Klikzink
Wie één recreatiewoning bezit, kiest een dak. Wie een park beheert of meerdere woningen verhuurt, kiest een systeem. Dat is een ander vraagstuk. Het gaat niet alleen om wat er op één kap komt te liggen, maar om hoe u dertig, vijftig of honderd daken over een reeks van jaren onderhoudt, vervangt en er hetzelfde uit laten zien terwijl u dat doet. Deze pagina gaat over die kant van de zaak: planning rond de verhuurperiodes, eenheid over een heel park en wat het onderhoud daadwerkelijk kost aan tijd en aandacht in de exploitatie.
Recreatiewoningen worden het hele jaar verhuurd, maar de meeste boekingen vallen in het voor- en najaar en de zomer. Dat betekent dat dakwerk in de praktijk moet passen in een beperkt aantal weken, meestal in het late najaar of vroege voorjaar, en dat u dat werk niet in één keer voor het hele park doet maar in fasen over meerdere jaren. Felsplaten zijn daarvoor geschikt omdat ze op maat en op de millimeter geleverd worden vanaf de fabriek. Voor de ene woning bestelt u platen van 6 meter, voor de woning ernaast misschien 4,80 meter, zonder dat de wachttijd of de manier van werken verandert. Dat maakt het mogelijk om per bouwstroom of per blok te werken: dit jaar de twintig woningen aan de noordkant, volgend jaar de rest, zonder dat u halverwege een ander materiaal of een andere leverancier nodig heeft omdat de eerste partij niet meer leverbaar is.
De platen worden blind bevestigd, met klemmen onder de fels. Dat betekent dat een dakdekker per woning relatief snel klaar is vergeleken met een dak waar iedere plaat of pan individueel bevestigd moet worden. Voor de planning is dat relevant: een team dat een week de tijd heeft tussen twee verhuurperiodes kan in die week meer daken afwerken dan wanneer ieder dak een dag langer op de steiger staat. Dat verkort niet de bouwtijd van één dak op papier, maar het vergroot wel hoeveel woningen u in een beperkt tijdvak kunt laten doen.
Een tweede punt dat vooral bij meerdere woningen speelt, is dat de daken er hetzelfde uit moeten blijven zien, ook als ze niet in één jaar vervangen worden. Bij dakpannen of leien loopt u het risico dat een partij van vijf jaar later net anders van kleur of structuur is dan de eerste partij, zeker bij natuurlijke materialen waar de kleur van de klei of de steen per levering verschilt. Bij felsplaten is de coating een industrieel aangebracht laag, GreenCoat Pural BT, in drie vaste matte kleuren: Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver. Een plaat die dit jaar besteld wordt in Slate Grey is dezelfde kleur als een plaat die over vijf jaar in Slate Grey besteld wordt. Voor een parkbeheerder die de uitstraling van het park als geheel bewaakt, en voor een architect die voor een reeks bungalows één beeld heeft vastgelegd, is dat een ander soort zekerheid dan bij materialen waarvan de kleur van de partij afhangt.
Dat werkt ook de andere kant op: als over tien jaar één woning een lekkage heeft en een deel van het dak vervangen moet worden terwijl de rest blijft liggen, is de kans dat de kleur nog aansluit groter dan bij een pannendak waar de oude pannen inmiddels verweerd zijn en de nieuwe pannen te fris afsteken. Dat is geen garantie dat een reparatie na tien jaar onzichtbaar is, weersinvloeden en lichte kleurverschuiving door uv zijn nooit helemaal uit te sluiten, maar het scheelt dat u niet afhankelijk bent van een leverancier die dezelfde kleisamenstelling nog op voorraad heeft.
Recreatiewoningen uit de jaren zestig tot tachtig zijn vaak gebouwd met een lichte spantconstructie, berekend op een lichte dakbedekking zoals golfplaat, bitumen of dunne pannen op panlatten. Bij een park met woningen uit dezelfde bouwperiode is dat niet het probleem van één woning maar van de hele reeks: als de constructie van nummer 12 een lichte kap heeft, is de kans groot dat nummer 14, 16 en 18 dezelfde hebben, want ze zijn destijds in één opdracht gebouwd. Dat is voor een beheerder eigenlijk een voordeel bij de planning: als de bouwtekening van één woning bekend is, of als u bij de eerste vervangen kap laat vaststellen wat de constructie aankan, geldt die informatie meestal voor het hele blok. U hoeft niet bij elke woning opnieuw te laten narekenen wat er op de kap mag.
Felsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, aanmerkelijk minder dan keramische pannen of leien. Voor een lichte kapconstructie is dat meestal precies passend zonder dat er extra verstevigd moet worden, wat bij een pannendak op dezelfde spanten vaak wel nodig is. Dat scheelt in een reeks van woningen niet alleen bouwkundig werk maar ook geld dat u over meerdere daken tegelijk uitgeeft. Is de constructie van uw park juist zwaarder uitgevoerd, bijvoorbeeld omdat er ooit al eens verstevigd is voor een eerdere renovatie, dan vervalt dit voordeel en wordt de keuze voor felsplaten er een van uitstraling en onderhoud, niet van gewicht.
In de exploitatie van een park telt onderhoud niet als incident maar als terugkerende post. Een golfplaat- of bitumendak dat na tien tot vijftien jaar vervangen moet worden, plant u in als onderdeel van de begroting; een pannendak waar losse pannen na een storm vervangen moeten worden, is een taak die telkens weer op het bordje van de beheerder komt, vooral bij een park met veel woningen dicht bij de kust of in een bosrijke, winderige omgeving. Bij felsplaten is het reguliere onderhoud beperkt: er zijn geen losse onderdelen die door windbelasting kunnen verschuiven of wegwaaien, omdat de platen aan elkaar gefelst zijn en met klemmen onder de fels bevestigd, zonder zichtbare schroeven die kunnen loskomen. Dat betekent niet dat er nooit iets te doen is; een boom die tijdens een storm op het dak valt, beschadigt ook een felsplatendak, en de goot en de aansluitingen bij schoorsteen of dakraam blijven punten die u periodiek laat controleren, net als bij ieder ander dak.
Bij een klein park van een handvol woningen met een beperkt budget kan de aanschafprijs van felsplaten zwaarder wegen dan bij een grotere reeks, omdat de relatieve besparing op arbeidsuren minder snel terugkomt bij een kleiner aantal daken. Ook als uw park een beschermd aanzien heeft, bijvoorbeeld omdat het in een bosgebied ligt waar de gemeente rieten of gedekte daken voorschrijft, is een strak stalen felsdak niet de vergunbare optie, hoe praktisch het verder ook zou zijn voor beheer en planning. En als de kapconstructie van uw park al verzwaard is voor een eerder dak, vervalt het gewichtsvoordeel en wordt de vraag vooral een kwestie van welke uitstraling bij het park past.
Als u een blok of een heel park in kaart wilt brengen, geven wij op basis van een tekening of een foto van een representatieve woning aan welke platlengtes en bevestigingswijze passen bij de kapconstructie van uw reeks. Dat meedenken op tekening kost niets, en het geeft u een beeld van hoe u de vervanging over meerdere jaren kunt faseren zonder dat de kleur of de maatvoering tussen de eerste en de laatste woning gaat verschillen.