Klikzink
Wie een recreatiewoning uit de jaren zestig, zeventig of tachtig gaat herdekken, komt al snel bij dezelfde twee opties uit: golfplaat, omdat die er vaak al op ligt en bekend staat als een goedkope oplossing, of felsplaten, die een strakker en vlakker beeld geven. Beide zijn van gegolfd of gefelst staal, dus het materiaal is niet het verschil. Het verschil zit in het profiel, de bevestiging en vooral in wat de kapconstructie van uw recreatiewoning kan dragen.
Recreatiewoningen uit die periode zijn vaak licht gebouwd. De spanten zijn dun, de sporen staan verder uit elkaar dan bij een gewoon woonhuis, en de constructie is destijds berekend op het dakmateriaal dat er toen op lag, meestal golfplaat of een lichte bitumen laag. Dat is precies waarom golfplaat op zo'n dak nog steeds vaak terugkomt: het is licht, ongeveer vergelijkbaar met wat er al op ligt, en de bestaande gordingen hoeven niet aangepast te worden. Bij felsplaten geldt dezelfde logica, met een gewicht van ongeveer vijf kilo per vierkante meter zijn ze evenmin een belasting voor een lichte kap. Het verschil in gewicht tussen de twee systemen is dus niet de reden om voor het een of het ander te kiezen op dit gebouwtype. De reden ligt ergens anders: bij de manier waarop het materiaal aan de constructie vastzit en bij wat er met die constructie gebeurt als u er iets aan verandert.
Golfplaat wordt doorgaans recht door het profiel heen vastgeschroefd, met een schroef en een afdichtrubber op elke overlap of op vaste afstanden. Bij een lichte kapconstructie is dat op zich geen probleem, zolang de sporenafstand aansluit bij de golfplaat die u kiest en de onderconstructie nog recht en stevig genoeg is om schroeven te houden. Bij oudere recreatiewoningen is dat niet altijd meer het geval: houten sporen die veertig of vijftig jaar buiten hebben gestaan, zijn soms verweekt op de plek waar eerder een schroef of spijker heeft gezeten, en dan geeft een nieuwe golfplaat op dezelfde gaten weinig houvast.
Felsplaten worden blind bevestigd, met klemmen die onder de fels verdwijnen. Er wordt niet dwars door de plaat geschroefd maar de klem wordt op de panlat of gording vastgezet, meestal met schroeven in hout of zelfborende schroeven in een stalen ondersteuning. Dat betekent twee dingen voor een lichte kap. Ten eerste zitten er minder doorboringen in de onderconstructie dan bij golfplaat, wat gunstig is als het hout al wat vermoeid is. Ten tweede kan de klem op vrijwel elke plek langs de baan gezet worden, wat net dat beetje extra vrijheid geeft als de sporenafstand niet helemaal gelijk is, iets wat bij zelfbouwwoningen uit die tijd vaker voorkomt dan je zou denken.
Golfplaat ontleent zijn stijfheid aan de golving zelf; hoe dieper de golf, hoe stijver de plaat, maar ook hoe groter het aangrijpingsoppervlak voor windzuiging. Op een recreatiewoning die vaak op een open plek in een bos- of duinpark staat, zonder de beschutting van andere bebouwing, kan windzuiging aan de nok en aan de randen een reële belasting op de bevestiging zetten. Bij een lichte kapconstructie is dat een punt om serieus te nemen, want de sporen zijn niet overgedimensioneerd voor extra reservecapaciteit.
Felsplaten hebben een vlakker profiel met een opstaande fels van 35 millimeter aan de langszijde. De klemverbinding onder de fels is over de volledige lengte van de baan verdeeld, in plaats van op punten zoals bij een doorgeschroefde golfplaat. Dat verdeelt de belasting anders over de constructie. Voor een lichte kap is dat een reden om, bij twijfel over de staat van de sporen, toch naar felsplaten te kijken in plaats van golfplaat, ook als het prijsverschil op het eerste gezicht in het voordeel van golfplaat lijkt te werken.
Het zou onterecht zijn om golfplaat hier af te schrijven. Op een eenvoudige recreatiewoning met een rechte kap, waar de sporen nog in goede staat zijn en de dakhelling en overstek niet veel wind vangen, is golfplaat een bewezen, eenvoudige oplossing die precies aansluit op wat er al lag. Voor een berging naast het huis, een carport of een tweede, kleiner dak op het perceel is golfplaat vaak nog steeds de meest logische keuze: eenvoudig te leggen, weinig gewicht, en de reparatie of vervanging van een enkele plaat is eenvoudiger dan bij een systeem met doorlopende banen. Bij twijfel over de conditie van de sporen loont het om eerst die te laten beoordelen, in plaats van meteen voor het duurdere systeem te kiezen omdat dat op papier sterker klinkt.
Naast de manier van bevestigen geven felsplaten ook een ander beeld: lange, vlakke banen zonder zichtbare schroeven, in een mat afgewerkte kleur zoals Nordic Night Black, Slate Grey of Metallic Dark Silver. Voor een recreatiewoning die in een park staat waar de uitstraling van de bebouwing meetelt, of voor een eigenaar die het gebouw na de herdekking ook echt wil upgraden in aanzien, is dat een reden naast de constructieve overweging. Bij golfplaat blijft het golfprofiel zichtbaar, met de rijen schroefkoppen die na verloop van jaren toch opvallen. Beide zijn geen kwestie van beter of slechter, maar van wat u met het gebouw voor ogen heeft.
Een recreatiewoning met een steil aflopende geveltop of een dwarskap heeft vaak een deel dat verticaal bekleed moet worden in plaats van gedekt. Golfplaat kan verticaal, maar de overlappen en de afwatering langs de rand vragen dan extra aandacht. Felsplaten zijn zonder aanpassing zowel horizontaal als verticaal te leggen, en werken al vanaf een dakhelling van zes graden, wat bij een flauwe lessenaarskap op een recreatiewoning nog weleens voorkomt. In die situatie is de keuze voor felsplaten minder een esthetische overweging en meer een praktische: het systeem is er simpelweg op gemaakt.
Ga eerst na in wat voor staat de sporen en gordingen van uw recreatiewoning verkeren, want dat bepaalt meer dan het materiaal zelf welke oplossing hier passend is. Is de constructie nog in orde en gaat het om een eenvoudig, beschut dak, dan is golfplaat een reële optie die niet onderschat moet worden. Is er twijfel over de onderconstructie, ligt het gebouw open en winderig, of wilt u ook de uitstraling aanpakken, dan is het zinvol om de mogelijkheden met felsplaten op maat te bekijken. Wij denken vrijblijvend mee op basis van een tekening of een foto van de bestaande situatie, en leveren desgewenst op de millimeter aan.