Klikzink
Bij veel recreatiewoningen is de vraag of er felsplaten of dakpannen op moeten helemaal geen kwestie van smaak, maar van wat de kapconstructie kan dragen. Recreatiewoningen op parken zijn vaak gebouwd tussen de jaren zestig en tachtig, met een lichte spantconstructie die berekend is op het dakmateriaal dat er destijds op zat: golfplaat, bitumen of een lichte dakbedekking. Dakpannen zijn nooit in die berekening meegenomen, en dat maakt het verschil in gewicht tussen pannen en felsplaten bij dit gebouwtype relevanter dan bij vrijwel elk ander gebouw.
Een vierkante meter felsplaten van 0,55 millimeter weegt ongeveer 5 kilo. Keramische dakpannen liggen daar met gemak een factor vier tot zes boven, afhankelijk van het type pan. Op een gewone eengezinswoning met een metselwerk gevel en een zwaar bemeten kapconstructie is dat verschil meestal geen probleem. Op een recreatiewoning met dunne spanten, vaak op onderlinge afstanden die voor een lichte dakbedekking zijn berekend, kan het extra gewicht van pannen de constructie wel degelijk aan de grens brengen.
Het gaat niet alleen om of de kap het gewicht kan dragen op de dag dat de pannen erop gaan. Het gaat om wat er de jaren daarna gebeurt: doorbuiging van gordingen, meer belasting op de verbindingen tussen spant en gording, en bij twijfel over de fundering ook meer druk daar weer op door. Bij een recreatiewoning die op poeren of een lichte fundering staat, telt elke kilo dubbel door.
Wij zien dit in de praktijk het vaakst bij recreatiewoningen die oorspronkelijk een plat of bijna plat dak met bitumen hadden en waar de eigenaar overweegt om bij vervanging voor pannen te kiezen, bijvoorbeeld voor de uitstraling. Op papier lijkt dat een simpele upgrade, maar de kapconstructie is daar in de meeste gevallen nooit op berekend. Een lichte oplossing zoals felsplaten sluit dan beter aan bij wat er al staat, zonder dat er meteen een constructeur bij gehaald moet worden om te kijken of het spant het houdt.
Dit is niet automatisch een verhaal in het voordeel van felsplaten. Er zijn recreatiewoningen, met name de wat grotere en steviger gebouwde exemplaren uit de jaren tachtig en negentig, die wel op een zwaardere dakbedekking zijn berekend. Als de bestaande kap al pannen draagt en in goede staat is, is er geen reden om over te stappen op felsplaten vanwege het gewicht alleen. De keuze wordt dan bepaald door andere zaken, zoals de dakhelling, de aansluiting op de rest van het park qua uitstraling, of gewoon een voorkeur voor het aanzicht van pannen.
Ook als een recreatiewoning op een vereniging of park staat waar in het bestemmingsplan of huishoudelijk reglement pannen zijn voorgeschreven, is dat een gegeven waar het gewichtsverhaal niet tegenop weegt. Dan is de vraag niet meer felsplaten of pannen, maar hoe de bestaande kap eventueel versterkt kan worden om pannen te kunnen dragen. Dat is een constructief vraagstuk waar een aannemer of constructeur bij moet kijken, en dat losstaat van het dakmateriaal zelf.
Naast het gewicht speelt bij recreatiewoningen vaak ook de dakhelling een rol, en die twee dingen hangen samen. Veel recreatiewoningen zijn gebouwd met een bescheiden hellingshoek, soms net boven het minimum waarbij een hellend dak nog als zodanig functioneert. Dakpannen hebben een minimale hellingshoek nodig om regenwater goed af te voeren; bij een te vlak dak lopen ze het risico dat water onder de pannen doorslaat bij wind uit een ongunstige hoek. Felsplaten zijn vanaf zes graden dakhelling toepasbaar, ruim onder wat voor pannen praktisch is.
Dat betekent dat bij een recreatiewoning met een vlak hellend dak de keuze voor pannen soms om twee redenen tegelijk misgaat: het gewicht past niet bij de kap, en de helling is te laag om het waterdicht te houden. In zulke gevallen is het niet zozeer een voorkeur voor felsplaten, maar het ontbreken van een reëel alternatief.
Stel, een recreatiewoning uit 1975 heeft een zadeldak met een helling van ongeveer vijftien graden, oorspronkelijk gedekt met golfplaat op een lichte houten kapconstructie. De eigenaar wil bij vervanging een net uiterlijk, en pannen komen als eerste gedachte op omdat de buren die hebben. Bij nadere inspectie blijkt de bestaande gordingconstructie te licht gedimensioneerd voor het gewicht van keramische pannen, en zou versterking van de kap nodig zijn: extra gordingen, mogelijk zwaardere spanten, en een controle van de fundering. Dat brengt kosten en werk met zich mee die niet in verhouding staan tot het resultaat.
In zo'n geval is een felsplaat in een donkere kleur, bijvoorbeeld Slate Grey of Nordic Night Black, een manier om een strak en modern dak te krijgen zonder de kapconstructie aan te pakken. De platen worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er geen zichtbare schroeven op het dakvlak zitten, wat qua uitstraling in de buurt komt van wat mensen bij pannen zoeken zonder de gewichtsproblematiek. Overigens gaat de keuze tussen felsplaten en andere platte materialen, zoals golfplaat, bitumen of EPDM, over andere afwegingen dan gewicht; die overweging staat op een andere pagina.
De enige manier om zeker te weten of uw kapconstructie dakpannen kan dragen, is een berekening of in elk geval een inschatting door iemand die de tekening of de bestaande spanten kan beoordelen. Bij twijfel is het verstandiger om uit te gaan van het huidige gewicht van de dakbedekking als richtlijn: is er nu al een zwaar materiaal opgelegd zonder dat er sprake is van verzakking of scheurvorming, dan is er meer ruimte dan bij een dak dat altijd licht is uitgevoerd geweest.
Wij denken op basis van een tekening of foto's van de kapconstructie mee over of felsplaten voor uw recreatiewoning een logische keuze zijn, en welke breedte en kleur daarbij passen. Dat meedenken kost niets. Heeft u tekeningen of maten van het dak, dan kunnen wij op maat leveren, tot op de millimeter, zodat er geen overbodige naden of restmateriaal op het dak komen. Neem contact op om uw situatie voor te leggen, dan bekijken we samen of het gewicht van uw huidige dakmateriaal een aanwijzing geeft voor wat de kap kan dragen.