Klikzink
Een kantoorunit is meestal een gestapeld of verplaatsbaar bouwwerk met een dak dat door de fabriek al is vastgelegd: vrijwel vlak, met een marginale afschot van een paar procent om regenwater te laten weglopen. Dat is de kern van de vraag of felsplaten of EPDM hier de goede keuze zijn. Bij een kantoorunit gaat de discussie niet over uitstraling of levensduur, maar simpelweg over de vraag welk materiaal onder deze hellingshoek nog technisch verantwoord toe te passen is.
Felsplaten met een haaks opstaande fels van 35 millimeter zijn ontworpen om water via de banen af te voeren en de naden hoog en droog te houden. Dat werkt goed vanaf een helling van ongeveer zes graden. Onder die grens loopt het risico op stilstaand water en opstuwing bij de felsnaden op, en dat is precies waar veel kantoorunits tegenaan lopen. Een unit met een dakhelling van twee of drie graden, wat in de praktijk vaak voorkomt bij verplaatsbare bouwsystemen, valt buiten het gebied waar een felsplaat zijn werk goed kan doen. In zo'n geval is EPDM de eerlijke aanbeveling, niet omdat felsplaten slechter zouden zijn, maar omdat de vorm van het dak ze niet toelaat.
Heeft de unit daarentegen een iets hellend dak, bijvoorbeeld omdat de fabrikant een lichte afschot heeft ingebouwd voor de waterafvoer of omdat er een module met een zadeldakje op is gezet, dan verschuift het beeld. Vanaf zes graden kunnen felsplaten wel functioneren, en dan wordt de vergelijking met EPDM een andere: dan gaat het niet meer om wat kan, maar om wat op deze schaal praktisch is.
Bij nieuwbouw of een groot kantoorpand kan het dakwerk zich aanpassen aan de bouw. Bij een kantoorunit is dat vaak omgekeerd: de unit heeft een vaste breedte en lengte, bepaald door transport en stapelbaarheid, en het dakmateriaal moet zich daarnaar voegen. Felsplaten worden op maat gewalst, tot op de millimeter en in werkende breedtes van 475 millimeter, wat ze geschikt maakt voor een dakvlak met een exacte, herhaalbare maat zoals een unit die heeft. Voor een reeks identieke units die naast of op elkaar worden geplaatst, is dat een praktisch voordeel: elke unit krijgt dezelfde platen, dezelfde felsnaden, en het aanzicht blijft consistent over de hele rij.
EPDM wordt juist als aaneengesloten rubbermembraan aangebracht, in banen die gelijmd of los verkleefd worden gelegd en aan de randen worden afgewerkt. Dat is met name geschikt voor een dakvlak met veel doorvoeren, hoeken of een oneven vorm, waarbij een rubbermembraan zich makkelijker om details heen laat vouwen dan een stijve plaat. Bij een kantoorunit met alleen een ventilatiekanaal of een enkele lichtkoepel is dat voordeel beperkt, maar bij een unit met een dakopbouw voor klimaatinstallaties of meerdere doorvoeren kan het de doorslag geven.
Stel een aannemer plaatst drie kantoorunits naast elkaar op een bouwplaats, elk met een dakhelling van ongeveer vier graden vanwege de standaard afwatering van de fabrikant. Op het eerste gezicht lijkt een felsplaat een net alternatief voor de standaard bitumen afdekking, zeker als de units zichtbaar zijn vanaf de weg en er om een representatieve uitstraling wordt gevraagd. Maar met een helling onder de zes graden raden wij dat in dit geval af: het risico op waterophoping bij de felsnaden is reëel, vooral bij de kopse einden waar meerdere banen samenkomen. Hier is EPDM de nuchtere keuze, ondanks dat het rubbermembraan minder representatief oogt dan een strak gefelste plaat.
Neem daarentegen een kantoorunit die op een verhoogd frame is geplaatst met een ingebouwde afschot van acht graden, wat bij sommige modulaire systemen wordt toegepast om het regenwater gerichter af te voeren. Dan is de ondergrens van zes graden ruim gehaald, en wordt de keuze tussen felsplaten en EPDM een kwestie van wat er verder nodig is: gaat het om een tijdelijke unit die na een paar jaar weer verplaatst wordt, of om een unit die langdurig blijft staan en waarbij het aanzicht meetelt? In dat laatste geval kiezen aannemers en architecten vaker voor felsplaten, ook omdat de blinde bevestiging onder de fels geen zichtbare schroeven laat zien en dat bij een unit die dicht bij het publiek staat wel opvalt.
Een kantoorunit die regelmatig wordt verplaatst of gestapeld, moet qua gewicht binnen de constructieve marges van de fabrikant blijven. Felsplaten wegen ongeveer vijf kilo per vierkante meter, wat voor de meeste units geen probleem oplevert, maar bij een unit die al aan de grens van zijn draagvermogen zit door andere opbouwen kan elke kilo tellen. EPDM is doorgaans lichter per vierkante meter, en dat kan in specifieke, gewichtsgevoelige gevallen de doorslag geven, ook als de helling zelf geen belemmering zou zijn.
Ook de montage zelf verschilt. Felsplaten worden met klemmen onder de fels bevestigd, op hout met schroeven en op een stalen dakconstructie met zelfborende schroeven. Dat vraagt om een vlak, stevig dakbeschot waarop de klemmen kunnen worden vastgezet. Bij een kantoorunit met een lichte, geïsoleerde sandwichdakplaat is dat meestal geen probleem, maar bij een unit met een minder stabiele ondergrond kan EPDM, dat rechtstreeks op de ondergrond wordt verkleefd of los verlegd, praktischer zijn om te monteren.
Het is voor ons geen automatisme om bij elke aanvraag felsplaten voor te stellen. Bij een kantoorunit met een helling onder de zes graden is EPDM feitelijk de enige verantwoorde keuze, en dat zeggen wij ook als een aannemer met een andere wens belt. Ook bij een unit met veel doorvoeren, een complexe dakopbouw of een tijdelijke bestemming van een paar jaar is EPDM vaak de logische, kostenbewuste route. Wij denken liever mee over wat bij de situatie past dan dat wij een plaat verkopen die niet op zijn plek is.
Meet de werkelijke helling van het dak van de unit, niet de helling die op de tekening staat maar de helling zoals hij na plaatsing daadwerkelijk is, want stelvoeten en een oneffen ondergrond kunnen dat beeld beïnvloeden. Ligt die helling boven de zes graden en gaat het om een unit die langere tijd blijft staan, dan kunnen felsplaten een optie zijn en denken wij op basis van de tekening en de maten van de unit vrijblijvend mee over een oplossing op maat. Ligt de helling daaronder, dan is EPDM de aangewezen route en is dat geen compromis maar de juiste keuze voor dit dak.