Klikzink
Een kantoorunit is geen gebouw dat je op de klassieke manier berekent. De constructie is al af voordat het dak erop komt, want een unit wordt in de fabriek gemaakt op een vaste maat en moet daarna nog kunnen worden getild, gestapeld en vervoerd. Dat verandert de vraag die u ons stelt. Bij een gewoon dak vragen wij: wat kan de constructie dragen. Bij een unit vragen wij eerst: wat weegt de unit nu al, en hoeveel ruimte laat dat over voor het dakpakket. Die volgorde is precies waarom deze pagina anders is dan een verhaal over felsplaten in het algemeen.
Een felsplaat van staal weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter. Dat is op zichzelf weinig, zeker vergeleken met dakpannen of met een dikke bitumen opbouw. Maar bij een unit telt niet alleen het gewicht van de dakbedekking. Er komt vaak nog een onderconstructie bij, isolatie, en eventueel een aframing om de fels op te kunnen bevestigen als het dak niet direct op een stalen of houten ondergrond ligt. Het totale pakket moet passen binnen het gewicht dat de fabrikant van de unit heeft ingecalculeerd voor het dakdeel. Die marge staat meestal in de constructieberekening van de unit zelf, en die berekening is het eerste dat wij willen zien voordat we iets zeggen over haalbaarheid.
Een voorbeeld uit de praktijk: een verhuurder van kantoorunits wilde de platte bitumen daken van een serie units vervangen omdat ze bij elke verhuurronde weer nieuwe lekkages gaven. De units waren ontworpen met een marge van een paar kilo per vierkante meter boven het gewicht van de oorspronkelijke bitumenlaag, bedoeld voor toekomstig onderhoud, niet voor een nieuw systeem. Een felsdak van 5 kilo per vierkante meter paste daar ruim binnen, inclusief een dunne isolatielaag. Bij een andere klant, met oudere units waarvan de dakplaat al aan de ondergrens van de toegestane belasting zat door jarenlang opgehoopt bladafval en een tweede bitumenlaag die er nooit af was gehaald, moest eerst die oude laag weg voordat er iets nieuws op kon. Het verschil zat niet in het gewicht van de felsplaat, dat was in beide gevallen laag, maar in wat er al op het dak lag en hoeveel ruimte de constructie nog had.
Een losstaande unit op poeren heeft een andere belasting dan een gestapelde unit, waar de onderste unit het gewicht van de units erboven mee draagt. Bij twee of drie lagen units telt het gewicht van elk dak mee in de totale stapeling, en dat is precies waarom een lichte dakbedekking bij gestapelde units eerder een verstandige keuze is dan bij een losse unit. Het scheelt in de optelsom, en die optelsom is bij stapelbouw strakker doorgerekend dan bij een enkele unit die op de grond staat.
Bij een verplaatsbare unit speelt nog iets anders: het gewicht van het dak telt mee bij het transport en bij het hijsen. Een unit die regelmatig verplaatst wordt, bijvoorbeeld een tijdelijk kantoor op een bouwplaats dat na het project weer naar een andere locatie gaat, is meestal ontworpen met een strak gewichtsbudget, omdat elke kilo extra invloed heeft op de hijsgordels, de vrachtwagen en de vergunning voor het transport. Bij zo'n unit is het verschil tussen een felsdak van 5 kilo per vierkante meter en een dakbedekking van 15 of 20 kilo per vierkante meter niet alleen een kwestie van de dakconstructie, maar van de hele logistiek rond de unit. Wij hebben dit gesprek regelmatig met verhuurbedrijven die hun units meerdere keren per jaar verplaatsen: die kiezen voor het lichtste pakket dat nog voldoet, en felsplaten passen daar qua gewicht goed bij.
Bij nieuwbouw of een verbouwing past het dak zich aan het gebouw aan. Bij een kantoorunit is dat net andersom. De unit heeft een vaste breedte en lengte, vaak in een modulaire maat die past bij de transportbreedte over de weg, en het dakwerk moet zich daar naar voegen. Omdat felsplaten leverbaar zijn van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter, kunnen wij een plaatlengte laten walsen die exact aansluit op de kaplengte van de unit, zonder overlap of restsnede die extra gewicht en extra bevestigingspunten met zich meebrengt. Dat is bij een kantoorunit belangrijker dan bij een gebouw met een onregelmatige plattegrond, waar toch al met stukken en aansluitingen gewerkt moet worden. Bij een unit is de kaplengte vast, en een plaat die daar precies op is afgestemd, weegt niet meer dan nodig en heeft geen overtollig materiaal dat als dood gewicht meetelt.
Dat geldt ook voor de opstaande felsranden zelf. Omdat de fels van 35 mm blind wordt bevestigd met klemmen, zijn er geen doorlopende schroefverbindingen die bij een unit, die van tijd tot tijd trilt tijdens transport, kunnen gaan lekken op de plek van de schroefgaten. Bij een gebouw dat op zijn plek blijft staan, is dat een kleiner punt. Bij een unit die verplaatst wordt, telt het mee.
Als de constructie van de unit al aan zijn grens zit, bijvoorbeeld omdat er eerder een zwaardere dakbedekking op is aangebracht die nooit is verwijderd, of omdat de fabrikant van de unit een lage gewichtsmarge heeft aangehouden voor het dakdeel, dan is een felsdak niet automatisch de oplossing. Het gewicht van de felsplaat zelf is laag, maar als daar nog een aframing of een dikke isolatielaag bij moet om de plaat goed te kunnen bevestigen, kan het totale pakket toch te zwaar worden. In dat geval moet eerst gekeken worden naar wat er van het bestaande dak af kan, of naar een lichtere manier om de fels te bevestigen, voordat er verder gepraat wordt over de plaatkeuze.
Ook bij een unit die extreem vaak verplaatst wordt, elke paar maanden, kan het de moeite waard zijn om te kijken of de dakbedekking die er al op zit nog voldoet, in plaats van een nieuw systeem aan te brengen dat bij elk transport weer belast wordt. Een felsdak is duurzaam in gebruik, maar het is geen reden om een unit die toch al aan het einde van zijn inzetbare leven zit, nog van een nieuw dak te voorzien.
Als u de constructieberekening van de unit heeft, of weet welke gewichtsmarge de fabrikant heeft aangehouden voor het dakdeel, kunnen wij aan de hand daarvan meedenken over wat er wel en niet past. Dat meedenken op tekening kost niets. Stuur ons de maten van de unit, of van de serie units als het om meerdere gaat, en wij laten weten wat een felsdak in dit geval zou wegen en of dat binnen de marge van de constructie past.