Klikzink
Bij een zwembadoverkapping krijgen wij een andere vraag dan bij een loods of een woning. De plaat zelf verandert niet, maar wat er onder de plaat gebeurt wel. In een zwembad staat de lucht binnen vrijwel altijd op een hogere temperatuur en een hoger vochtgehalte dan de lucht buiten, en die lucht bevat bovendien chloor. Die combinatie van warmte, vocht en chloor is de hele opgave als u isolatie onder felsplaten aanbrengt. De plaat op zich is bestand tegen buitenweer, maar de vraag die u ons stelt gaat eigenlijk niet over de plaat. Hij gaat over wat er tussen het binnenklimaat van het bad en de onderkant van die plaat gebeurt.
In een gewone bedrijfshal is het verschil tussen binnen- en buitenklimaat meestal beperkt. Er hangt geen zwembadwater te verdampen, en de lucht bevat geen chloor. Bij een zwembadoverkapping ligt dat anders. Het water verdampt continu, de ventilatie moet dat vocht afvoeren, en de damp die niet wordt afgevoerd trekt de kortste weg naar buiten: door het dak. Komt die damp de constructie binnen voordat hij de kans krijgt te condenseren tegen een koude laag, dan zit het probleem niet bij de plaat maar in de spouw, in de isolatie, of tegen de onderzijde van de dakplaat zelf. Wij zien dat in de praktijk vaker dan corrosie aan het stalen dakvlak: isolatiemateriaal dat drijfnat is geworden omdat de dampremmer aan de binnenzijde ontbrak, lek was op de aansluitingen, of eenvoudigweg niet was doorgezet tot aan de gevel en de doorvoeren.
De opbouw die wij adviseren hangt sterk af van hoe het bad wordt gebruikt en hoe lang het gebouw blijft staan zoals het nu is. Bij een seizoensgebonden buitenbad, dat in de winter leegstaat of nauwelijks wordt verwarmd, is de vochtbelasting van de constructie veel lager dan bij een subtropisch zwemparadijs dat het hele jaar op vijfentwintig tot dertig graden wordt gehouden met een hoge relatieve luchtvochtigheid. Voor een tijdelijke of seizoensmatige overkapping kan een eenvoudiger opbouw voldoende zijn, met minder gewicht aan de dampremming en meer nadruk op ventilatie van de spouw. Voor een permanent verwarmd binnenbad dat jaar in jaar uit op hoge vochtigheid draait, is een sluitende dampremmende laag geen kwestie van comfort maar van behoud van de constructie. Daar loont het om te investeren in een dampremmer met een hoge diffusieweerstand, in doordachte detaillering rond doorvoeren, en in een spouw die daadwerkelijk geventileerd wordt, niet alleen op de bouwtekening.
Een praktijkvoorbeeld maakt dit concreet. Bij een gemeentelijk zwembad dat wij enkele jaren geleden hebben voorzien van klikfelsplaten, bleek bij de bouwvergadering dat de oorspronkelijke opbouw uitging van een dampremmer die normaal in woningbouw wordt toegepast. Voor een gewone woonkamer is dat voldoende, maar niet voor een ruimte waar de lucht boven het water dagelijks urenlang op hoge temperatuur en hoge vochtigheid staat. In overleg met de aannemer is gekozen voor een dampremmer met een aanmerkelijk hogere weerstand, en zijn alle doorvoeren voor lichtkoepels en ventilatiekanalen apart ingepakt in plaats van met tape afgeplakt. Dat detail, dat op de tekening een kleine notitie was, is in de praktijk het verschil tussen een dak dat na tien jaar nog droog is en een dak waar de isolatie inmiddels beperkt vervangen moest worden.
De dampremmer alleen is niet genoeg. Er moet ook een weg zijn waarlangs de spouw kan drogen als er toch een keer vocht doorheen komt, want een volledig dampdichte laag bestaat in de praktijk niet, zeker niet rond alle doorvoeren en aansluitingen die een zwembadoverkapping kent: lichtstraten, klimaatkanalen, ophangpunten voor installaties. Bij felsplaten geven wij daarom altijd mee dat de spouw onder de plaat geventileerd moet zijn, met voldoende in- en uitlaat, zodat vocht dat er toch inkomt er ook weer uit kan. Wordt die spouw dichtgetimmerd, om bijvoorbeeld extra isolatiedikte te winnen, dan verdwijnt precies de veiligheidsklep die het systeem droog houdt. Wij hebben dat weleens zien misgaan bij een verbouwing waarbij extra isolatie was toegevoegd zonder de ventilatieruimte aan te passen: de isolatiewaarde op papier ging omhoog, maar na twee stookseizoenen bleek de isolatie aan de onderzijde vochtig.
Als het gaat om een buitenbad zonder overkapping die alleen in de zomer een lichte afdekking krijgt, of om een overkapping die niet wordt verwarmd en dus geen groot verschil kent tussen binnen- en buitenklimaat, is de hele dampremming-discussie van veel minder belang. Dan is de vochtbelasting vanuit binnen vergelijkbaar met een gewone buitenberging, en ligt de aandacht meer bij de waterdichtheid van de plaat zelf en de aansluitingen op de gevel dan bij wat er onder de isolatie gebeurt. Ook bij een overkapping zonder isolatie, waar alleen wordt gebouwd om regen en wind te keren zonder klimaatbeheersing, speelt dit probleem niet: zonder temperatuurverschil is er ook geen aandrijvende kracht voor damptransport. In die gevallen adviseren wij eerder over de plaatkeuze en de dakhelling dan over dampremmers, en dat onderwerp behandelen wij op onze andere pagina's over felsplaten op een zwembadoverkapping.
De kern is dat de felsplaat zelf, met zijn coating van vijftig micrometer en de blinde bevestiging onder de fels, weinig te vrezen heeft van het binnenklimaat van een zwembad. Het risico zit onder de plaat, in de isolatie en de dampremmende laag, en dat risico wordt groter naarmate het bad intensiever en langduriger wordt gebruikt op hoge temperatuur. Bij een seizoensbad met beperkte verwarming is een standaardopbouw vaak toereikend. Bij een permanent verwarmd binnenbad is de dampremmer, de detaillering van doorvoeren en de ventilatie van de spouw het onderdeel waar de aandacht naartoe moet, meer dan naar de isolatiedikte zelf. Wij denken daarin mee vanaf de eerste tekening, samen met de partij die de bouwfysische opbouw berekent, zodat de plaatkeuze en de onderliggende constructie op elkaar aansluiten voordat er iets wordt gewalst.
Wilt u voor uw project laten kijken welke opbouw past bij de manier waarop het bad gebruikt gaat worden, dan denken wij daar kosteloos in mee op basis van uw tekening. Neem contact met ons op en stuur de gegevens over het gebruik van het bad, de gewenste binnentemperatuur en de huidige plannen voor isolatie en ventilatie mee, dan kijken wij samen met u waar de aandacht het meest nodig is.