Klikzink
Een zadeldak is de eenvoudigste kapvorm die er is: twee vlakken die tegen elkaar aan hellen en samenkomen in één nok. Geen hoeken, geen kilgoten, geen wolfseinden. Precies omdat de vorm zo simpel is, valt op een zadeldak elke onregelmatigheid in de baanindeling meteen op. Bij een schuur met dakkapellen en aanbouwen verdwijnt een scheve baan tussen alle andere lijnen. Bij een zadeldak van een recreatiewoning ziet u het in één oogopslag, want er is verder niets dat de aandacht afleidt.
Felsplaten worden geleverd op maat, op de millimeter, met een werkende breedte van 475 mm per baan. Bij een zadeldak betekent dit dat wij vooraf uitrekenen hoe de banen over het dakvlak verdeeld worden, van goot tot nok. Een dakvlak van bijvoorbeeld 4750 mm breed is een gunstige maat: dat zijn precies tien banen, zonder restje. Komt de breedte niet rond uit, dan verdelen we het verschil over de buitenste banen zodat de rand aan beide kanten van het dak gelijk oogt. Wat we vermijden is één smal reststrookje naast de gootrand of de nok, dat is de eerste plek waar een leek ziet dat er niet goed is nagedacht over de maatvoering.
Omdat een zadeldak van een recreatiewoning meestal een overzichtelijke, rechte rechthoek is, is dit een van de dakvormen waar de indeling het makkelijkst vooraf helemaal klopt te krijgen. Er zijn geen dakkapellen die de banen onderbreken, geen schoorsteen die een sprong in het patroon dwingt. Juist daardoor is het jammer als de indeling toch scheef uitpakt: er is geen aanleiding voor, behalve dat er niet is opgemeten voordat de platen gewalst werden. Wij vragen daarom altijd de exacte maten van het dakvlak op, liefst met een situatie- of dakschets, voordat we de banen vaststellen.
Bij een zadeldak lopen de banen van de goot omhoog naar de nok. Boven, waar beide dakvlakken elkaar raken, komt een nokstuk overheen dat beide zijden overlapt en waterdicht afsluit. Dit is het enige overgangsdetail dat een zadeldak nodig heeft, en dat is meteen de charme van deze kapvorm: minder aansluitingen betekent minder plekken waar een lekkage kan ontstaan. De felsen zelf, de haaks opstaande randen van 35 mm waarmee de banen aan elkaar klikken, lopen door tot aan de nok en worden daar afgewerkt met een geschikte kap.
Bij de goot is er meer aandacht nodig dan de nok. De onderste rand van de plaat moet voldoende ver over de gootlijst doorlopen en de druiplijn moet zo gevormd zijn dat regenwater niet achter de bakgoot terechtkomt maar er recht in valt. Bij bestaande recreatiewoningen is de bestaande gootconstructie niet altijd recht of exact haaks, en dat merkt u pas als de eerste baan wordt gelegd. Daarom stellen wij voor grotere klussen voor om de gootlijn vooraf na te lopen, zeker bij woningen die al een paar decennia meegaan en waar de dakrand in de loop der jaren iets is gaan hangen.
Bij een zadeldak op een recreatiewoning uit de jaren zestig tot tachtig zit de werkelijke vraag zelden in de felsplaten zelf. Die platen wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, wat licht is in vergelijking met bijvoorbeeld dakpannen. Het probleem is dat de kapconstructie van veel recreatiewoningen uit die periode niet gebouwd is met het idee dat er ooit iets zwaars op zou komen. Sommige van die daken zijn destijds uitgevoerd met een lichte dakbeschieting op dunne spanten, bedoeld voor een dakbedekking die nog lichter was dan felsplaten, zoals golfplaat of dakleer op een enkele laag beschieting.
Dat betekent niet dat felsplaten hier ongeschikt zijn, integendeel: het lage gewicht is precies de reden waarom veel eigenaren van een lichte recreatiewoning voor deze bedekking kiezen in plaats van voor dakpannen, die aanzienlijk zwaarder zijn en vaak een steviger dakbeschot en gootconstructie vergen. Maar het is wel de reden waarom wij bij een zadeldak van een oudere recreatiewoning altijd vragen naar de staat van de bestaande kap voordat we de baanindeling definitief maken. Is de bestaande beschieting verzakt, vochtig of aangetast door houtworm, dan lost een nieuwe dakbedekking dat onderliggende probleem niet op, hoe licht die bedekking ook is. In dat geval is eerst een inspectie van de kapconstructie nodig, en soms een gedeeltelijke vervanging van de beschieting, voordat er nieuwe platen op gaan.
De meest gemaakte fout bij een zadeldak is dat de bevestiging niet aansluit op de ondergrond. Op een houten dakbeschot bevestigen we de platen met schroeven, op een bestaande stalen ondergrond met zelfborende schroeven, en die keuze moet kloppen voordat de eerste baan gelegd wordt. Een tweede fout die we regelmatig zien bij oudere recreatiewoningen: de bestaande dakhelling is lager dan gedacht. Felsplaten zijn toepasbaar vanaf zes graden dakhelling, en bij een zadeldak dat in de loop der jaren iets is gezakt of dat vanaf de bouw al een bescheiden helling had, is het zaak dit vooraf te meten in plaats van aan te nemen dat het wel goed zit.
Een derde punt waar het misgaat is de uitzetting. Staal zet uit en krimpt met de temperatuur, en dat is bij een zadeldak met twee lange, ononderbroken vlakken goed te zien als er geen rekening mee is gehouden bij de bevestiging. De platen worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, juist zodat het materiaal iets kan bewegen zonder dat er zichtbare schroeven los gaan zitten of spanning op de plaat komt. Staal zet ongeveer half zoveel uit als zink, wat betekent dat de speling in de bevestiging kleiner mag zijn dan bij een zinken dak, maar wel aanwezig moet blijven.
Heeft u een recreatiewoning met een zadeldak dat u wilt voorzien van felsplaten, dan is de eerste stap niet het bestellen van platen maar het opmeten van het dakvlak en het beoordelen van de bestaande kapconstructie. Is de constructie in orde, dan is de baanindeling bij een zadeldak meestal snel en overzichtelijk vast te leggen, precies omdat er maar twee vlakken en één nok zijn om rekening mee te houden. Twijfelt u over de staat van de dakbeschieting of de spanten, dan is dat het eerste wat een aannemer of bouwkundige ter plekke moet nakijken voordat er over materiaalkeuze wordt gesproken.
Wilt u weten hoe de baanindeling voor uw dakvlak uitpakt, stuur ons dan de maten of een tekening. Wij denken kosteloos mee over de verdeling en de randafwerking, en wijzen u erop als er reden is om eerst de onderliggende constructie te laten nakijken voordat er nieuwe platen op gaan.