Klikzink
Een zadeldak is de eenvoudigste kapvorm die er is: twee rechthoekige vlakken die elkaar bij de nok ontmoeten. Geen hoekkeper, geen schilden, geen inwendige hoeken die om een oplossing vragen. Bij een bungalow komt daar iets bij dat de vorm zelf niet heeft: de verhouding tussen dakvlak en gevel. Een bungalow is laag en breed, met een relatief flauwe kap ten opzichte van de totale omvang van het gebouw. Het dak is daardoor het onderdeel dat het meest bepaalt hoe het huis vanaf de straat overkomt. Precies daarom valt op een zadeldak van een bungalow elke onregelmatigheid in de baanindeling sneller op dan op een steil dak van een rijtjeshuis met een dakkapel die het beeld al opbreekt.
Bij klikfels loopt elke baan van de gootrand tot de nok, in de volle lengte van het dakvlak. Op een zadeldak van een bungalow is die lengte vaak niet extreem groot, maar wel constant over de volle breedte van het huis, zonder onderbreking door dakkapellen of opgaande delen. Dat betekent dat de banen die u vanaf de oprit of de tuin ziet, allemaal dezelfde lengte hebben en naast elkaar in het zicht liggen. Een verspringing van een paar centimeter in de plaatsing valt op een steil dak met veel schaduwwerking minder op dan op een vlak dak dat u van opzij en van boven kunt overzien, bijvoorbeeld vanaf een verdieping van het buurhuis of gewoon lopend over het erf.
Omdat de platen tot 8000 mm op de millimeter leverbaar zijn, kunnen wij een dakvlak van gootrand tot nok in één stuk plaat maken, zonder lasnaad halverwege het vlak. Voor een bungalow is dat vaak precies de reden om voor klikfels te kiezen boven een systeem dat wel een naad nodig heeft: op een laag, breed dak is elke onderbreking in het vlak zichtbaar vanaf de grond, terwijl die bij een steile kap met dakramen en opbouwen toch al minder opvalt. Bij de opname van het dakvlak meten wij de werkelijke lengte inclusief overstek, zodat de plaat na het vouwen bij de gootrand precies aansluit zonder dat er bij de nok een lasverbinding nodig is.
Op een zadeldak met twee vlakken is de nok de enige lijn die het silhouet van het dak breekt. Bij een schilddak lopen er vier hoeken samen die het oog al verdelen; bij een zadeldak van een bungalow is de nok de ene doorlopende lijn over de volle breedte van het huis. Die lijn moet recht zijn en gelijkmatig, want een golving in de nokafdekking is vanaf de straat zichtbaar over de volle lengte van het dak.
De nokafdekking wordt aangesloten op de bovenste felsnaad van beide dakvlakken. Bij een flauwe helling, wat bij bungalows regelmatig voorkomt doordat de kap laag gehouden wordt om het gebouw zijn horizontale karakter te geven, valt er minder regen tegen de nok aan dan bij een steile kap, maar juist bij weinig helling is de overlap bij de nokstukken belangrijker: bij minder afschot duurt het langer voordat opgehoopt water of smeltende sneeuw wegloopt, en een net te korte overlap laat dat water dan onder de afdekking komen in plaats van erover.
Waar bij een zadeldak van een bungalow de meeste schade ontstaat, is niet bij de nok maar bij de gootrand. Twee lange, rechte dakvlakken lopen allebei uit op een gootlijn die de volle breedte van het huis beslaat, en die gootrand moet het water van een groot oppervlak in korte tijd afvoeren. Bij een flauw hellend dak, zeg tussen de zes en vijftien graden, wat bij bungalows vaker voorkomt dan bij traditionele kappen, staat het water langer op de plaat voordat het bij de rand komt. Dat is op zich geen probleem voor de plaat: klikfels is vanaf zes graden helling toepasbaar en de fels van 35 mm houdt het water prima binnen de baan. Het probleem ontstaat wanneer de druiplijn aan de gootrand niet ruim genoeg is uitgevoerd, of wanneer de aansluiting op de hemelwaterafvoer niet is meegenomen in het ontwerp van de baanindeling.
Bij een bungalow met een brede goot en een lange, rechte gevel is de belasting op één regenpijp vaak groter dan bij een smaller pand, simpelweg omdat er meer dakvlak op afwatert. Wij denken daarom mee over waar de banen het beste geplaatst worden ten opzichte van de afvoerpunten, zodat het water niet via de felsnaden naar één kant wordt gestuurd terwijl de afvoer daar niet op berekend is. Dat overleg hoort bij de tekening, niet bij de uitvoering; als de baanindeling al vastligt voordat er naar de regenwaterafvoer is gekeken, is aanpassen achteraf niet meer mogelijk zonder platen te wijzigen.
Omdat een zadeldak op een bungalow zo weinig onderbrekingen kent, wordt de keuze voor de kleur en de looprichting van de banen bepalend voor hoe massief of hoe rustig het dak overkomt. Een dakvlak in Nordic Night Black met platen die van gootrand tot nok in één ononderbroken lijn lopen, geeft op een laag, breed dak een heel andere uitstraling dan datzelfde vlak zou geven op een steile kap met een dakkapel die de banen onderbreekt. Bij een bungalow met een dakoverstek dat behoorlijk ver doorloopt, telt ook de aansluiting bij de windveer mee in het totaalbeeld; een overstek die niet in verhouding staat tot de plaatbreedte van 475 mm valt eerder op dan bij een dak waar de overstek toch al beperkt is.
Dat is meteen de reden waarom een zadeldak niet voor elke bungalow de vanzelfsprekende keuze is om met klikfels te bekleden. Bij een bungalow met een heel lage nokhoogte en een dakvlak dat nauwelijks meer dan een paar meter diep is, valt de lange, rustige baanindeling die klikfels juist zo geschikt maakt voor grote vlakken minder op; daar kan een systeem met een fijnere maatvoering soms beter aansluiten bij de schaal van het gebouw. Andersom geldt: hoe groter en rustiger het dakvlak, hoe meer een doorlopende baan vanaf de gootrand tot de nok het ontwerp juist versterkt.
Bij de opname van een zadeldak op een bungalow kijken wij naar de helling, de lengte van het dakvlak inclusief overstek, de plaats van de hemelwaterafvoeren en de gewenste looprichting van de banen. Op basis daarvan werken wij een baanindeling uit die het dakvlak in maximaal enkele platen bedekt, met de nokafdekking en de gootranddetails afgestemd op de werkelijke helling van uw dak. Dat meedenken op tekening kost u niets; stuur ons de maten van uw dakvlak en wij laten zien hoe de indeling er voor uw bungalow uitziet.