Klikzink
Bij veel recreatiewoningen uit de jaren zestig tot tachtig staat een lichte kapconstructie. Dunne spanten, weinig overmaat, gebouwd voor een dak dat niet veel weegt: golfplaten, rietbedekking of dakleer op een enkelvoudige onderconstructie. Als de eigenaar dan een nieuw dak overweegt, komt al snel de vraag op tafel of het een sandwichpaneel wordt of felsplaten met een aparte isolatielaag. Die twee lossen hetzelfde probleem op een fundamenteel andere manier op, en welke van de twee hier past, hangt vooral af van wat die oude kapconstructie nog kan dragen.
Een sandwichpaneel is een paneel waarin de isolatie al verwerkt zit: een kern van PIR of PUR tussen twee stalen platen, in één stap gemonteerd. Dat scheelt bouwtijd, en dat is precies waarom het vaak wordt aangeboden bij een recreatiewoning. Klikfelsplaten doen het andere: het zijn platen van 0,55 mm verzinkt staal met een haaks opstaande fels van 35 mm, blind bevestigd met klemmen onder de fels, zonder zichtbare schroeven. De isolatie zit niet in de plaat maar in de constructie daaronder, los aangebracht tussen de spanten of op de bestaande onderconstructie.
Het gewicht van de felsplaat zelf is met ongeveer 5 kilo per vierkante meter licht. Dat op zichzelf is voor bijna elke kapconstructie geen probleem. Waar het om gaat is wat er onder de plaat komt: bij felsplaten is dat een onderconstructie met daarin de isolatie, vaak op een bestaande dakschijf of op nieuwe regelwerk. Bij een sandwichpaneel zit die isolatie al vast aan het stalen buitenvel, in één pakket dat in zijn geheel op de spanten rust of op gordingen wordt bevestigd.
Bij een lichte kapconstructie die oorspronkelijk nooit voor een dakbedekking met een substantieel eigen gewicht is berekend, is dat een reëel punt. Een sandwichpaneel met een dikkere isolatiekern weegt per vierkante meter meer dan een dunne felsplaat zonder onderliggende laag, maar zodra bij de felsplaat een volledige nieuwe isolatielaag met beplating wordt opgebouwd, kan dat pakket net zo goed zwaarder uitvallen dan het paneel. De vergelijking gaat dus niet automatisch in het voordeel van een van de twee. Het gaat om wat er precies wordt opgebouwd, en dat verschilt van woning tot woning.
Bij een recreatiewoning is de eerste vraag niet welk materiaal het mooiste dak geeft, maar wat de spanten aankunnen zonder dat er wordt bijgewerkt. Bij veel van deze woningen is dat nooit precies vastgelegd; ze zijn destijds gebouwd naar praktijkinzicht van de tijd, zonder uitgebreide berekening voor toekomstige belasting. Wie nu een zwaarder pakket op zo'n dak wil zetten, doet er goed aan eerst te laten kijken of de bestaande spanten dat toestaan, of dat er versterkt moet worden.
Een sandwichpaneel wordt vaak juist gekozen omdat het montagegemak groot is en het in één laag klaar is: geen apart isolatietraject, geen aparte dakbedekking. Dat is aantrekkelijk bij een verbouwing die snel klaar moet zijn, bijvoorbeeld tussen twee verhuurperiodes door. Maar het paneel als geheel moet dan wel passen op de bestaande gordingen of spanten, en de bevestigingspunten moeten die belasting kunnen opnemen. Bij een lichte kap is dat niet altijd vanzelfsprekend, zeker niet als het oude dak nooit voor dat gewicht is ontworpen.
Felsplaten geven op dit punt meer ruimte om het pakket af te stemmen op wat de constructie kan dragen. Omdat de isolatie los van de plaat wordt gekozen, kan de dikte en het type isolatiemateriaal worden aangepast aan de situatie: een dunnere laag waar de constructie beperkt is, een dikkere laag waar er wel ruimte is. Dat maakt felsplaten niet per definitie lichter, maar wel beter aanpasbaar aan een grillige of onbekende bestaande situatie, wat bij dit soort woningen vaker voorkomt dan bij nieuwbouw.
Stel een recreatiewoning uit 1975 met een zadeldak van zes graden helling, oorspronkelijk gedekt met bitumen op een houten onderconstructie. De spanten zijn dun gedimensioneerd, zonder marge voor extra gewicht. De eigenaar wil isoleren en tegelijk van het bitumen af. Een sandwichpaneel met een dikke isolatiekern zou in één keer een goed geïsoleerd dak geven, maar het volledige pakket moet dan wel op die oude spanten rusten of er moeten eerst gordingen worden bijgeplaatst om het gewicht te verdelen. Dat laatste kost extra werk en extra hoogte, wat bij een lage nokhoogte al snel knelt.
Met felsplaten kan de opbouw dunner blijven: een isolatielaag die is afgestemd op wat er nog aan hoogte en draagvermogen beschikbaar is, met de felsplaat er los boven op als waterdichte, blind bevestigde afwerking. Dat is meer werk in stappen, maar het geeft de mogelijkheid om het pakket precies te dimensioneren op de bestaande spanten in plaats van andersom. Bij zes graden dakhelling is een felsplaat overigens net toepasbaar; dat is de praktische ondergrens waarbij het systeem nog waterdicht functioneert.
Dat pleit niet automatisch tegen sandwichpanelen bij een recreatiewoning. Als er al eerder is geconstateerd dat de kapconstructie extra belasting kan dragen, of als de spanten sowieso al vervangen worden bij de verbouwing, vervalt het argument van het gewicht grotendeels. In dat geval is het paneel vaak sneller te monteren, met minder bouwlagen en minder aansluitingen die aandacht nodig hebben. Bij een eenvoudige, rechte kapvorm zonder ingewikkelde aansluitingen op dakkapellen of dakdoorvoeren is dat een reëel voordeel.
Ook bij een volledig nieuwe opbouw, waarbij de oude spanten worden verwijderd en er nieuwe, voor het gekozen paneel berekende constructie komt, is het gewichtsargument niet meer aan de orde. Dan wordt de keuze vooral bepaald door bouwtijd, budget en welke afwerking de eigenaar wil zien, en dat is een andere afweging dan de vraag die hier speelt.
Wij leveren de felsplaten op maat, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig, in drie donkere matte kleuren. Wij maken geen berekening van de bestaande kapconstructie en wij bepalen niet of een dak versterkt moet worden; dat is werk voor de aannemer of constructeur die de situatie ter plaatse beoordeelt. Wat wij wel doen is meedenken over de opbouw op tekening, zodat de dikte van de isolatie en de plaatafmetingen passen bij wat er al staat. Dat meedenken kost niets.
Wilt u weten of felsplaten met een losse isolatielaag passen bij de kapconstructie van uw recreatiewoning, of heeft u een tekening waarop wij kunnen meekijken? Neem contact met ons op, dan bekijken we samen welke opbouw hier logisch is.