Klikzink
Bij een dakkapel komt de keuze tussen felsplaten en sandwichpanelen sneller op tafel dan bij een groot dakvlak, omdat het vlak klein is en de opbouw eronder vaak al vaststaat. Wij krijgen deze vraag regelmatig van aannemers die een dakkapel vervangen of een nieuwe laten zetten, en het antwoord ligt niet in welk materiaal mooier is, maar in waar de isolatie zit en hoe de plaat op zo'n klein oppervlak uitkomt.
Een sandwichpaneel is een kunststof kern met daaromheen twee stalen platen, in één keer geleverd als afgewerkt geheel. De isolatie zit in het paneel zelf. Een felsplaat is een enkele stalen baan van 0,55 mm dik die op een bestaande of nieuw op te bouwen constructie wordt bevestigd; de isolatie zit dan in die constructie, meestal tussen de sporen of op de beplating, en de felsplaat is de waterdichte, esthetische afwerking daarboven.
Bij een groot bedrijfsdak is een sandwichpaneel vaak praktisch omdat het de bouwtijd verkort: paneel erop, klaar. Bij een dakkapel speelt die tijdwinst nauwelijks een rol, want het gaat om een paar vierkante meter en de plaatsing kost sowieso maar een dag of minder. Wat wel blijft, is de vraag hoe de isolatie in de kapconstructie past. Bij een dakkapel die op een bestaande woning wordt gezet, is er meestal al een geïsoleerde wand- en dakopbouw van de kapel zelf: houten regelwerk met isolatie ertussen, afgedekt met plaatmateriaal. Op die opbouw is een felsplaat een logische afwerking, want de isolerende laag ligt er al en de felsplaat hoeft alleen nog water buiten te houden.
Een sandwichpaneel zou op zo'n dakkapel een dubbele isolatielaag betekenen: die van de kapconstructie plus die van het paneel. Dat is niet per se een probleem, maar het is meestal overbodig, en het paneel is dikker dan een felsplaat, meestal veertig tot honderd millimeter, wat bij een klein dakkapelvlak al snel ten koste gaat van de verhoudingen. Een dakkapel die al smal is qua dakvlak, oogt met een dik paneel al gauw zwaarder dan met een dunne felsplaat die vlak op de ondergrond aansluit.
Er zijn situaties waarin het net andersom werkt. Bij een nieuwbouwdakkapel zonder bestaande isolatie in de constructie, bijvoorbeeld een simpele houten of stalen kapel die verder geen dakopbouw heeft, kan een sandwichpaneel de isolatie en de afwerking in één bouwstap regelen. Dat scheelt dan het aanbrengen van een apart isolatiepakket. Ook bij een dakkapel die uitsluitend als bergruimte of technische ruimte dient, waarbij het uiterlijk minder telt en snelheid van bouwen wel, is een paneel soms praktischer.
Wij zien dat in de praktijk vooral bij grotere dakkapellen op utilitaire gebouwen, zoals een loods met een opbouw voor installaties op het dak. Bij een woonhuis met een dakkapel die het aanzien van de gevel mede bepaalt, kiezen aannemers en architecten toch vaker voor de felsplaat, ook als een sandwichpaneel constructief had gekund, simpelweg omdat de plaat dunner overkomt en beter aansluit op de rest van het dak.
Op een dakkapel is het vlak zelden groter dan een paar vierkante meter, en dat vlak ziet iedereen die er langsloopt. Bij felsplaten met een werkende breedte van 475 millimeter betekent dat op zo'n klein oppervlak al snel dat er maar twee, drie of vier banen naast elkaar liggen. Elke asymmetrie in die indeling valt meteen op, want er is geen groot dakvlak waarin een verspringing wegvalt. Wij leveren felsplaten op de millimeter, juist om op zo'n klein vlak de banen zo te verdelen dat de rand aan beide zijden van de dakkapel gelijk uitkomt, of om één brede middenbaan te maken die symmetrisch op de nok of de daklijn aansluit.
Bij een sandwichpaneel ligt dat anders. Panelen worden doorgaans in een beperkter aantal standaardbreedtes geleverd en zijn dikker, waardoor de voegen tussen panelen op een klein vlak eerder als een aparte lijn opvallen dan bij een fels, die als vormgevingselement juist bedoeld is om te zien. Wie voor een strak, symmetrisch beeld op een smal dakkapelvlak gaat, komt daarom vaker uit bij felsplaten, simpelweg omdat de plaatbreedte fijnmaziger aan te passen is aan de maat van het vlak.
Een dakkapel heeft bijna altijd een dakraam, boeidelen en een overgang naar de gevel, allemaal details op een klein oppervlak. Felsplaten worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er geen schroeven zichtbaar zijn op het dakvlak; rond het raam en de randen is dat prettig, omdat de aansluitingen daar toch al met loodslabben of afgekante randen worden opgelost en een vlakke plaat zonder zichtbare bevestiging strak aansluit. Bij sandwichpanelen zit de bevestiging vaak wel zichtbaar in het paneel verwerkt, met kunststof afdekkapjes over de schroeven. Op een groot dak valt dat weg tegen de totale oppervlakte, op een dakkapel van twee bij drie meter ziet u die kapjes zo terug.
Bij een dakkapel die op een bestaande woning wordt vervangen, is het gewicht van de nieuwe bedekking een reëel punt, want de bestaande sporenconstructie is berekend op wat er ooit op lag, vaak dakpannen of een lichte plaat. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilogram per vierkante meter, wat op een dakkapelvlak van een paar vierkante meter neerkomt op een gewicht dat de bestaande constructie doorgaans zonder aanpassing kan dragen. Een sandwichpaneel is door de kern en de dubbele plaat zwaarder per vierkante meter, wat bij een lichte, oudere dakkapelconstructie eerst nagerekend moet worden voordat het paneel erop kan.
Heeft de dakkapel al een geïsoleerde opbouw en gaat het om het aanzien van de woning, dan is een felsplaat op maat vrijwel altijd de logische keuze, ook vanwege de fijne baanindeling die op zo'n klein vlak nodig is om het geheel symmetrisch te laten uitkomen. Gaat het om een utilitaire opbouw zonder bestaande isolatie, waar snelheid van bouwen zwaarder telt dan het aanzien, dan kan een sandwichpaneel praktischer zijn. Twijfelt u over welke situatie van toepassing is op uw dakkapel, dan denken wij op basis van een tekening of een paar foto's mee over de indeling en het materiaal, zonder dat dit iets kost.