Klikzink
Bij een recreatiewoning uit de jaren zestig tot tachtig staat de kapconstructie vaak niet te wachten op een dik isolatiepakket. Deze woningen zijn destijds gebouwd voor een paar weekenden en een zomervakantie per jaar, met een lichte spantconstructie en dunne dakbeschot. Wilt u er nu een gebouw van maken dat het hele jaar warm en droog blijft, dan komt de vraag terug waar het bij dit gebouwtype eigenlijk om draait: hoeveel isolatie kan die kap eigenlijk dragen, en wat betekent dat voor de opbouw onder de felsplaten.
Deze pagina gaat over die keuze. Niet over het plaatsen van de platen zelf, maar over wat daaronder moet gebeuren voordat u daaraan toekomt, en waarom dat bij een recreatiewoning net anders ligt dan bij een gewoon woonhuis.
Een recreatiewoning van vijftig jaar oud is meestal opgetrokken met spanten of gordingen die berekend zijn op het eigen gewicht van de dakbedekking van destijds, vaak golfplaat, riet of een dunne laag bitumen, plus wat wind en sneeuw. Er is in de regel geen rekening gehouden met een extra laag isolatie van tien centimeter of meer, met de bijbehorende afwerklaag en eventueel een nieuwe onderconstructie daarboven.
Het gevolg is dat de keuze voor de isolatiedikte niet alleen een bouwfysische vraag is, maar ook een vraag over wat de kap kan hebben. Bij een aannemer die alleen naar de gewenste isolatiewaarde kijkt en die vervolgens vertaalt naar een pakket van vijftien centimeter PIR, kan het antwoord op papier goed lijken en in de praktijk toch verkeerd uitpakken, omdat de spanten die extra belasting niet zonder versteviging aankunnen. Bij felsplaten van ongeveer vijf kilo per vierkante meter is het gewicht van de dakbedekking zelf geen probleem, maar de opbouw daaronder, inclusief isolatie, dampremmende laag en eventuele nieuwe regels, kan dat wel zijn.
De vraag hoeveel isolatie onder de felsplaten nodig is, hangt sterk af van hoe de woning gebruikt wordt. Een recreatiewoning die alleen in het zomerseizoen bewoond wordt, heeft een andere opbouw nodig dan een woning die het hele jaar verwarmd wordt of zelfs permanent bewoond is.
Bij seizoensgebruik is de kans op condensatie binnen de constructie kleiner, omdat er minder continu een warm, vochtig binnenklimaat tegen een koud dakvlak drukt. Een dunnere isolatielaag, aangebracht zonder ingrijpende versteviging van de spanten, kan dan voldoende zijn om de woning behaaglijk te maken in het seizoen dat hij gebruikt wordt. Bij een woning die in de herfst en winter ook regelmatig bewoond wordt, of die verhuurd wordt als jaarrond recreatiewoning, ligt dat anders. Dan is er behoefte aan een dikker isolatiepakket en een goed doordachte dampremmende laag, en dat weegt zwaarder op de bestaande constructie.
Een voorbeeld uit de praktijk: een recreatiewoning op een park die van oudsher alleen in de zomermaanden gebruikt werd, wordt door de nieuwe eigenaar het hele jaar bewoond. De bestaande spanten zijn te licht voor een volledig isolatiepakket volgens de huidige inzichten. In zo'n geval is het niet verstandig om de isolatiedikte zomaar te verhogen zonder de constructie te beoordelen. Vaak is de oplossing een combinatie: een deel van de isolatie tussen de spanten, een dunnere laag daarboven, en waar nodig een lichte verstevigingsbalk die het extra gewicht opvangt zonder de hele kapconstructie te vervangen.
Er zijn situaties waarin het toevoegen van een isolatiepakket onder de nieuwe felsplaten niet de aangewezen weg is. Als de bestaande kapconstructie al zichtbaar doorbuigt, als er sporen zijn van eerdere waterschade aan het hout, of als de spanten dunner zijn dan wat voor die overspanning gebruikelijk is, dan is eerst een beoordeling van de constructie nodig voordat er over isolatiedikte gesproken kan worden. Isoleren op een constructie die al aan de grens van zijn draagkracht zit, verergert het probleem alleen maar.
Ook bij woningen die maar een paar weken per jaar gebruikt worden en waarvan de eigenaar vooral een droog en winddicht dak wil, zonder de ambitie om de woning ook in de winter warm te stoken, is een dik isolatiepakket vaak niet nodig. Daar is de investering in een zwaardere constructie en dikkere isolatie niet in verhouding tot het gebruik. In dat geval is een lichte opbouw met beperkte isolatie, of soms zelfs geen extra isolatie boven wat er al ligt, een reëlere keuze dan het pakket dat bij permanente bewoning gebruikelijk is.
De felsplaten zelf, met hun fels van 35 millimeter en blinde bevestiging met klemmen, vragen geen zware onderconstructie. Ze kunnen op verschillende ondergronden gelegd worden, van een dichte houten ondervloer tot een systeem met damp-open isolatie en een geventileerde spouw. Welke opbouw hier past, is dus niet een vraag die de platen zelf beantwoorden, maar een vraag die voortkomt uit de bestaande kap en het gewenste gebruik.
Bij een lichte kap is het soms verstandiger om te kiezen voor een dunnere, hoogwaardige isolatieplaat in plaats van een dikke laag goedkoper materiaal, juist om het gewicht te beperken. Bij een kap die wel voldoende draagkracht heeft, of waar de spanten toch al vervangen worden omdat ze aan het einde van hun levensduur zijn, is er meer ruimte om voor een dikker pakket te kiezen zonder dat er versteviging nodig is.
De dampremmende laag verdient hierbij aandacht die net iets verschilt van een permanent bewoond huis. Bij een recreatiewoning die maar een deel van het jaar verwarmd wordt, wisselt het vochtgedrag binnen de constructie meer dan bij een woning die continu op temperatuur blijft. Een opbouw die daar niet op is afgestemd, kan na een paar jaar vochtproblemen geven die niet aan de felsplaten liggen, maar aan de laag daaronder.
Voordat er een knoop wordt doorgehakt over de dikte van de isolatie, is het verstandig om vast te stellen hoe de woning gebruikt gaat worden: alleen in het seizoen, het hele jaar door, of ergens daartussen. Die keuze bepaalt in belangrijke mate wat er onder de felsplaten moet komen, en of de bestaande kapconstructie dat zonder aanpassing kan dragen.
Wilt u weten wat voor uw recreatiewoning haalbaar is zonder de spanten te vervangen, of juist wat er nodig is om de woning voor jaarrond gebruik geschikt te maken? Stuur ons een tekening of een foto van de bestaande constructie. Wij denken kosteloos mee over de opbouw en leveren de felsplaten op maat, op de millimeter, passend bij de oplossing die bij uw gebouw past.