Klikzink
Bijna iedereen die ons belt over felsplaten op een recreatiewoning begint met dezelfde zin: wordt het niet heel luid als het regent op dat dunne staal. Het is een logische gedachte, maar de vraag is eigenlijk verkeerd gesteld. Niet de plaat van 0,55 millimeter bepaalt hoeveel geluid u binnen hoort, maar wat er onder die plaat zit. Bij een recreatiewoning is dat een ander verhaal dan bij een garage, een schuur of een nieuwbouwwoning, en dat verdient een eigen antwoord.
Veel recreatiewoningen die nu aan de beurt zijn voor een nieuw dak, zijn gebouwd tussen ongeveer 1960 en 1985. De kapconstructie uit die tijd is vaak licht: dunne dakbeschot, weinig tot geen isolatie, spanten die niet berekend zijn op een zwaar pakket. Dat is op zichzelf niets ergs, het is gewoon hoe er destijds gebouwd werd voor een eenvoudig vakantiehuisje. Maar het betekent wel dat de constructie onder de plaat minder massa heeft om geluid te dempen dan bij een modern huis met dikke isolatie en een zwaar plafond. Een lichte constructie laat geluid makkelijker doorklinken, welk dakmateriaal er ook op ligt.
Stel u twee daken voor met exact dezelfde felsplaten erop. Het eerste ligt op een dicht beschot met daaronder een pak isolatie van een paar decimeter en een afgewerkt plafond. Het tweede ligt rechtstreeks op tengels met daaronder alleen de zichtbare houten binnenkant van het dak, zoals in veel oudere recreatiewoningen het geval is. In het tweede geval hoort u de regen aanmerkelijk beter, niet omdat de plaat anders is, maar omdat er niets tussen het staal en uw oor zit dat het geluid breekt.
Dit is precies waarom het antwoord op de geluidsvraag bij een recreatiewoning anders is dan bij, zeg, een nieuwbouwwoning met standaard dakopbouw. Bij nieuwbouw is de isolatie en de dampopen onderconstructie meestal al zwaar genoeg om de plaat volledig te ontzien op geluidsgebied. Bij een recreatiewoning uit de jaren zestig, zeventig of tachtig is dat vaak niet zo, en dat maakt de kans groter dat u de bui echt hoort, tenzij er iets aan de opbouw verandert.
Een dicht beschot van hout of plaatmateriaal onder de fels breekt het directe contact tussen regendruppel en klankbodem. Regen die op een houten schroten dak valt met daaronder niets dan lucht en een spant, klinkt anders dan regen die eerst door een paar centimeter hout en dan door isolatie moet voordat het geluid de binnenruimte bereikt. Bij oude recreatiewoningen is het dakbeschot vaak dun, soms zelfs opengewerkt met kieren tussen de planken, omdat het oorspronkelijk nooit bedoeld was als een volwaardige geluidsbuffer. Wie in zo'n situatie felsplaten aanbrengt zonder verder iets aan de opbouw te doen, moet niet verbaasd zijn dat een regenbui goed hoorbaar blijft.
Het tweede punt dat meespeelt is de isolatie. Niet primair om de warmte, maar om de massa en de luchtlaag die geluid dempen. Een recreatiewoning die oorspronkelijk alleen voor de zomer werd gebruikt, heeft vaak geen of nauwelijks isolatie in het dak. Wordt het huis nu voor een groter deel van het jaar gebruikt, dan komt isolatie vaak toch al op de planning, om andere redenen dan geluid: comfort, stookkosten, minder tocht. Het gevolg voor geluid is dan een gunstige bijvangst. Een dakpakket met isolatie tussen de sporen of erop, afgewerkt met een dichte plaat en daarna de felsplaten, dempt een regenbui aanmerkelijk beter dan een dak waar de felsplaten rechtstreeks op de oude, open sporenconstructie liggen.
We zien het regelmatig bij een recreatiewoning waar de eigenaar snel en goedkoop van de oude, vaak versleten of asbesthoudende bedekking af wil. De platen worden dan op de bestaande, lichte sporenconstructie gelegd, met een dampopen folie ertussen maar zonder extra beschot of isolatie. Financieel is dat een begrijpelijke keuze, en voor de waterdichtheid werkt het prima. Maar akoestisch verandert er dan weinig ten opzichte van de oude situatie, of het wordt zelfs iets luider, omdat de vorige bedekking soms toevallig wat meer massa had dan het dunne stalen alternatief. Als geluid bij regen voor u een reden van zorg is, is dit precies het scenario waarin felsplaten niet de oplossing zijn die u zoekt, tenzij de onderconstructie meegenomen wordt in het plan.
Omgekeerd geldt: zodra er een dicht beschot ligt, met daarboven of daartussen een redelijke laag isolatie, is het verschil met andere dakbedekking op een recreatiewoning in de praktijk klein. Een regenbui op een goed opgebouwd dak met felsplaten klinkt niet als een blikken trommel, zoals sommige mensen vrezen. De combinatie van beschot, isolatie en de relatief lage massa van de plaat zelf, ongeveer 5 kilogram per vierkante meter, zorgt voor een resultaat dat voor de meeste gebruikers van een recreatiewoning ruim voldoende is. Het is dan ook niet zo dat felsplaten per definitie luider zijn dan een ander materiaal; het hangt af van wat eronder ligt, en dat geldt voor elk dakmateriaal, niet alleen voor staal.
Als u twijfelt of geluid bij regen een probleem wordt, is de eerste vraag die u zichzelf kunt stellen niet welk dakmateriaal u kiest, maar hoe de huidige kapconstructie eruitziet. Is er beschot aanwezig, en is dat dicht? Ligt er al isolatie, en hoeveel? Wordt de woning het hele jaar gebruikt of alleen in het zomerseizoen, en hoe zwaar telt geluid bij regen voor u mee als u er bijvoorbeeld ook in de winter een weekend doorbrengt? Deze vragen bepalen of felsplaten in uw situatie zonder aanpassing kunnen, of dat het verstandig is om de renovatie te combineren met een dichter beschot of extra isolatie. Dat laatste is vaak sowieso al aan de orde als een recreatiewoning van dit type een nieuw dak krijgt, omdat de oude opbouw om andere redenen aan vervanging toe is.
Ons advies is daarom altijd om niet naar de plaat te kijken als u zich zorgen maakt over geluid, maar naar de tekening van de bestaande dakconstructie. Als u ons die tekening of een paar foto's van de kapconstructie stuurt, denken wij vrijblijvend mee over wat er in uw situatie onder de felsplaten nodig is om een regenbui niet onnodig luid door te laten. Dat gesprek voeren we liever vooraf dan dat u er na de renovatie achter komt dat het probleem niet in de plaat zat, maar in wat erondertussen was blijven liggen.