Klikzink
Een kantoorunit oogt vaak zoals hij is opgebouwd: een stapeling van rechte volumes met een plat of licht hellend dak, bekleed met bitumen of een ander dakvlak dat je van de grond af nauwelijks ziet. Dat is precies waarom het dak, hoe onopvallend ook, het meest bepaalt hoe het gebouw overkomt zodra u er wél op let of overheen kijkt. Bij een unit van één bouwlaag ziet een voorbijganger het dakvlak bijna niet. Bij twee of drie gestapelde units, of bij een kantoorunit naast een hoger hoofdgebouw waar mensen op neerkijken, is het dak juist het vlak dat het meest in beeld is. Daar verandert het meest wanneer u overstapt op felsplaten.
Felsplaten leggen rechte, doorlopende lijnen over het dak, met een fels van 35 millimeter die als een fijne naad tussen de banen staat. Op een kantoorunit met een compacte kap is dat een ander soort beeld dan de vlakke, naadloze uitstraling van bitumen of een enkele lap EPDM. Waar een bitumendak oogt als één grijs vel, oogt een felsdak als een geordende reeks stroken. Bij een rechthoekige unit van, zeg, twaalf bij zes meter loopt die richting vaak door de kortste zijde, zodat de platen in één ononderbroken baan van dakrand tot nok of tot de andere dakrand liggen. Dat sluit aan bij de strakke, modulaire vorm die een unit toch al heeft: geen sierlijke kap, maar een doos met een dak erop, en dat mag er ook zo uitzien.
De kleur draagt daaraan bij. In Nordic Night Black krijgt een kantoorunit een dakvlak dat bijna wegvalt tegen een donkere gevel, wat het gebouw compacter en minder log laat lijken dan een lichtgrijs bitumendak dat als een deksel op de doos oogt. Slate Grey doet meer met het verspringen van vlakken bij gestapelde units: elke bouwlaag krijgt een eigen, herkenbaar dakvlak in plaats van dat alles in elkaar overloopt tot één grijze massa. Metallic Dark Silver reflecteert net genoeg om het dakvlak op een bewolkte dag niet dood te laten liggen, wat bij een laag gebouw waar mensen van opzij tegenaan kijken, zoals vanaf een parkeerplaats of een naastgelegen kantoorpand, wél opvalt.
Een kantoorunit staat zelden op zichzelf. Hij staat naast een bestaand hoofdgebouw, op een bedrijventerrein tussen soortgelijke units, of tijdelijk op een binnenterrein tijdens een verbouwing. In die context werkt het dak niet alleen als afdichting maar als signaal: is dit gebouw bijgewerkt of niet. Een nieuw felsdak op een unit die verder ongewijzigd blijft, met dezelfde gevelbeplating en dezelfde kozijnen, tilt het geheel zichtbaar op zonder dat er iets aan de plattegrond of de gevel verandert. Dat is aantrekkelijk voor een eigenaar die wel wil investeren in uitstraling, maar niet in een volledige renovatie.
Omgekeerd geldt: als de gevel er verweerd bij staat, met verbleekte platen of roestvlekken bij de aansluitingen, dan trekt een strak nieuw dak die achterstand juist extra aandacht. Het contrast tussen een gaaf dakvlak en een verouderde gevel valt eerder op dan wanneer beide even gedateerd zijn. Wij zien dat regelmatig bij units die twintig jaar of langer op hun plek staan: het dak is aan vervanging toe, maar de gevel eigenlijk ook. Wie dan alleen het dak aanpakt, moet er rekening mee houden dat het gebouw er daarna deels vernieuwd en deels gedateerd uitziet. Dat is geen reden om het dak niet te doen, maar wel een reden om vooraf te bedenken of de gevel op termijn meemoet, en zo ja, welke kleur daar dan bij past.
Wat een kantoorunit onderscheidt van een vast gebouw, is dat de vorm al vastligt in een module. De breedte van de unit, vaak een veelvoud van een standaard transportmaat, bepaalt hoe de platen op het dak vallen, niet omgekeerd. Bij een vaste woning past de architect de kapconstructie aan op de plaat; bij een unit past de plaat zich aan op de kap die er al staat of die uit een catalogus komt. Omdat felsplaten van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter leverbaar zijn, is dat geen belemmering: de platen worden op de exacte moduulmaat van de unit gewalst, zodat er geen overlap of restrook nodig is die het beeld verstoort. Bij een unit van 4980 millimeter breed levert een restrook van een paar centimeter een lelijke naad op vlak bij de dakrand; met een plaat op maat valt die naad weg.
Dit is meteen waar de grens ligt met verplaatsbare units. Een unit die regelmatig verplaatst of gestapeld wordt in een andere configuratie, buigt en trilt tijdens transport meer dan een gebouw dat op een fundering staat. Felsplaten zijn koud vouwbaar en blijven op hun plek zitten dankzij klemmen onder de fels, maar een dak dat is afgestemd op de huidige opstelling van units, met platen die precies passen tussen twee kopgevels, moet opnieuw worden bekeken zodra die opstelling wijzigt. Wilt u de unit over een jaar verplaatsen of anders stapelen, dan is het zinvol dat vooraf te melden, zodat de platen zo worden ingedeeld dat een toekomstige aanpassing niet meteen een nieuw dakvlak vereist.
Er zijn kantoorunits waarbij een nieuw felsdak weinig oplevert voor het aanzicht. Bij een unit die volledig ingesloten staat tussen hogere gebouwen, zonder dat iemand het dakvlak ooit ziet, zit de winst niet in het beeld maar puur in de functie: dan is de keuze voor felsplaten een kwestie van levensduur en onderhoud, niet van uitstraling, en kunt u net zo goed voor een andere dakbedekking kiezen als die voordeliger uitpakt. Ook bij een unit die op korte termijn wordt afgebroken of vervangen, staat de investering in een nieuw dakbeeld niet in verhouding tot de resterende gebruiksduur.
Er is ook een technische grens. Onder de zes graden dakhelling is een felsdak niet de aangewezen oplossing; bij een unit met een nagenoeg vlak dak, iets wat bij kantoorunits vaker voorkomt dan bij woningen, moet eerst worden vastgesteld of er voldoende afschot is of gemaakt kan worden voordat felsplaten in beeld komen. Is dat er niet, dan verandert er niets aan het aanzicht omdat de ingreep dan simpelweg niet lukt zonder een aanpassing van de dakconstructie zelf, en dat is een andere en grotere ingreep dan het vervangen van de dakbedekking alleen.
Wilt u weten of het dak van uw kantoorunit voldoende helling heeft en welke kleur bij de rest van het gebouw past, stuur dan een foto en de maatvoering van de unit. Wij denken op tekening mee over de indeling van de platen, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn.