Klikzink
Bij een drijvende woning krijgen wij regelmatig de vraag of felsplaten of EPDM de betere keuze is. Het eerlijke antwoord is dat de vraag zich vaak vanzelf beantwoordt zodra we naar de dakhelling en het gewicht kijken. Op een drijvende woning telt namelijk niet alleen wat een materiaal kan, maar ook wat het weegt en hoe het zich houdt op een gebouw dat niet stilstaat.
EPDM is een rubberfolie die vlak of nagenoeg vlak wordt gelegd en zijn waterdichtheid ontleent aan een gesloten, naadloos vlak. Dat werkt goed op een dak zonder helling of met een helling van een paar graden, zoals bij veel drijvende woningen met een plat of licht hellend dak. Felsplaten hebben een minimale helling van zes graden nodig, omdat het water via de felsnaden moet kunnen weglopen. Onder die helling blijft er water op de naad staan en dat is niet de bedoeling van een felsverbinding.
Heeft een drijvende woning een dakhelling van vier of vijf graden, dan valt de keuze dus eigenlijk al voor EPDM. Is de helling acht graden of meer, dan kan het net andersom liggen: EPDM kan ook op een hellend dak, maar felsplaten hebben op die helling voordelen die we hieronder toelichten. Bij een helling van precies zes of zeven graden, wat we bij drijvende woningen met een lichte kap regelmatig zien, is het een kwestie van de andere factoren laten meewegen.
Bij een woning op een fundering op de grond maakt een paar kilo per vierkante meter op het dak weinig verschil voor de constructie daaronder. Bij een drijvende woning is dat anders. Alles wat boven de waterlijn wordt toegevoegd, moet door de drijflichamen of de drijvende bak worden gedragen, en dat verandert de ligging van de woning in het water. Een te zwaar dak kan de woning dieper laten liggen of scheef laten hangen, en dat is niet iets wat je achteraf makkelijk corrigeert.
Felsplaten wegen ongeveer vijf kilo per vierkante meter, inclusief de stalen ondergrond zelf. EPDM is aanzienlijk lichter als foliemateriaal, maar wordt vaak gecombineerd met een houten of plaatmateriaal ondergrond waarop het wordt gelijmd of mechanisch bevestigd, en die opbouw telt mee in het totale gewicht. Bij een drijvende woning met een beperkte drijfcapaciteit, zoals een kleinere woonark of een compacte nieuwbouw drijfwoning, loont het om niet alleen het dakmateriaal maar de hele dakopbouw te laten narekenen door de constructeur die de drijflichamen heeft berekend. Wij denken op tekening mee over het gewicht van de felsplaten zelf, maar de opbouw daaronder valt buiten wat wij kunnen beoordelen.
In de praktijk zien we dat bij grotere drijvende woningen, met voldoende drijfvermogen ingebouwd, het gewichtsverschil tussen de twee materialen zelden de doorslag geeft. Bij kleinere objecten, of bij woningen die al aan de grens van hun drijfvermogen zitten door zonnepanelen, een dakterras of een tweede bouwlaag, kan het gewicht wel de beslissende factor worden.
Een drijvende woning ligt niet vast zoals een huis op een fundering. Ze zakt en stijgt met het waterpeil, ze beweegt licht mee met golfslag en met wind, en met de jaargetijden verandert de belasting door regen, sneeuw of ijs op het drijflichaam. Dat betekent dat een dak op een drijvende woning nooit helemaal stilstaat, en dat heeft gevolgen voor hoe je het aansluit op gevels, doorvoeren en dakranden.
EPDM is een rubberfolie en kan tot op zekere hoogte meebewegen zonder te scheuren, wat op het eerste gezicht een voordeel lijkt voor een bewegend gebouw. Het kwetsbare punt zit echter juist in de aansluitingen: rond een schoorsteen, een dakraam of de gevelaansluiting wordt EPDM vaak met lijm of een mechanische rand vastgezet, en die vaste punten zijn precies waar spanning zich opbouwt als het gebouw beweegt. Een naad die scheurt, doet dat meestal niet in het midden van het vlak maar bij een hoek of een doorvoer.
Felsplaten werken met een blinde bevestiging: klemmen onder de fels houden de platen vast, zonder dat er schroeven door het materiaal heen zichtbaar zijn. Het staal zelf zet ongeveer half zoveel uit als zink bij temperatuurwisseling, en de fels van 35 millimeter geeft de naad enige speelruimte. Dat is geen garantie tegen alle beweging, maar het maakt de felsverbinding minder star dan een volledig verlijmde EPDM-naad. Bij een drijvende woning waar de gevel-dakaansluiting meebeweegt met de romp, adviseren wij om die aansluiting zelf, los van het gekozen dakmateriaal, met een flexibele overgang uit te voeren in plaats van met een star profiel.
Bij een geheel plat dak, zoals bij veel woonarken met een dakterras, is EPDM vaak de logische keuze omdat felsplaten die helling niet aankunnen. Ook bij een dak met veel doorvoeren, zonnepanelen die verspreid over het vlak worden bevestigd, of een complexe vorm met veel hoeken, is een naadloos folie soms praktischer te leggen dan platen die allemaal op maat gefelst moeten worden. En bij een zeer beperkt drijfvermogen, waar elke kilo telt, kan de lichtere opbouw van EPDM de doorslag geven, al hangt dat af van de gekozen ondergrond.
Bij een dakhelling vanaf zes graden, een dak met een duidelijke kaprichting zoals bij een drijvende woning met een zadeldak of lessenaarsdak, en wanneer de eigenaar liever geen verlijmde naden op een bewegend gebouw wil, zijn felsplaten meestal een logischer uitgangspunt. Ze zijn leverbaar op maat tot op de millimeter, wat handig is bij een drijvende woning met een dakvlak dat niet helemaal standaard is. Voor de uitvoering van felsplaten op een drijvende woning zelf, inclusief de bevestiging en de kleurkeuze, hebben we een aparte pagina.
Loopt u tegen deze keuze aan, dan is de eerste vraag die u zichzelf kunt stellen: hoeveel helling heeft het dak, en is er al een berekening van het drijfvermogen die rekening houdt met de dakopbouw? Heeft u die gegevens, dan kunnen wij op basis van de tekening meedenken over de felsplaten en de bevestiging, zonder dat dat u iets kost. Heeft u ze nog niet, dan is dat het eerste gesprek met de constructeur of de leverancier van het drijflichaam, voordat het dakmateriaal wordt vastgelegd.