Klikzink
Wie zich verdiept in een zinklook dak komt al snel twee termen tegen die door elkaar gebruikt worden: klikfels en machinaal felsen. Ze lijken op elkaar omdat het eindresultaat vaak hetzelfde beeld geeft, een dak met rechte, opstaande naden zoals bij traditioneel zink. Maar het verschil tussen klikfels en machinaal felsen zit in het proces erachter, en dat heeft gevolgen voor prijs, planning en de situaties waarin de ene of de andere oplossing logischer is.
Machinaal felsen is een techniek die op de bouwplaats gebeurt. Een felsmachine rijdt over twee aangrenzende banen plaatmateriaal, meestal zink of aluminium, en buigt de randen daarvan in elkaar tot een waterdichte, staande naad. Dit vraagt een gespecialiseerde dakdekker die de machine bedient, de banen op maat aanvoert en de felsverbinding ter plekke maakt. De lengte van de banen is in principe vrij, en de naad ontstaat pas op het dak zelf.
Klikfels is een compleet ander proces. De panelen worden in de fabriek al voorzien van een klikprofiel aan beide zijden. Op het dak worden ze niet gefelst maar in elkaar geklikt, met bevestigingsklemmen die het paneel aan de ondergrond vastzetten zonder dat er geschroefd hoeft te worden door het zichtvlak. Er komt geen felsmachine aan te pas, en er is ook geen felser nodig die dat vak jarenlang geleerd heeft. Een dakdekker die met het systeem bekend is, kan de panelen monteren.
Omdat machinaal felsen op locatie gebeurt, is het een arbeidsintensief proces dat vraagt om een ambachtsman met een specifieke machine en ervaring. Dat maakt het geschikt voor daken met een grillige vorm, veel hoeken, ronde overgangen of andere situaties waarin je niet met standaardmaten toekunt. De felser past de baan letterlijk aan op de plek waar hij ligt.
Klikfels werkt met panelen die al een vaste breedte en een voorgevormd profiel hebben. Dat is precies waarom montage sneller gaat en minder afhankelijk is van een schaars specialisme, maar het betekent ook dat u bij zeer onregelmatige daken meer moet uitzoeken en aanpassen met inkortingen en passtukken. Bij een rechthoekig dakvlak of een gevel met een overzichtelijke vorm is dat geen enkel probleem. Bij een dak met veel ronde vormen, koepels of sterk aflopende hoeken kan machinaal felsen praktischer zijn, omdat de baan zich makkelijker naar de vorm laat voegen.
Er is ook een verschil in wie de garantie en de kwaliteit van het werk bepaalt. Bij machinaal felsen hangt het eindresultaat sterk af van de vakman die de fels maakt, twee felsers kunnen net een andere hoek of afwerking geven. Bij klikfels ligt de precisie van de naad al vast in de fabriek, de kwaliteit van de klikverbinding verschilt niet van paneel tot paneel. Wat op het dak dan nog telt, is de zorgvuldigheid van de montage, de juiste bevestigingsafstand en een goede aansluiting bij randen en doorvoeren.
Ook materiaalkeuze speelt mee, al gaan we daar in een ander artikel dieper op in. Klikfels wordt gemaakt van gecoat staal, waar machinaal felsen van oudsher met zink gebeurt. Dat raakt niet alleen het uiterlijk maar ook onderhoud en levensduur, en is op zichzelf al reden om de twee technieken niet zomaar naast elkaar te leggen als gelijkwaardige varianten van hetzelfde product.
Wanneer machinaal felsen niet de aangewezen weg is, is meestal een kwestie van tijd en budget: het proces vraagt meer uren op het dak en een felser die niet overal zomaar beschikbaar is. Klikfels is dan een praktischer alternatief zonder dat de zinklook verloren gaat. Andersom is klikfels niet de juiste keuze wanneer een monument of bijzonder dakvlak om een authentieke, ambachtelijk gefelste naad vraagt, bijvoorbeeld bij restauratiewerk waar de felsverbinding zelf onderdeel is van de historische waarde.
Wilt u weten welke van de twee opties bij uw dak of gevel past, dan is het handig om een foto van de bestaande situatie en de globale afmetingen bij de hand te hebben wanneer u contact opneemt. Dan kunnen we op basis van de vorm en het gewenste resultaat aangeven welke aanpak logisch is.