Klikzink
Kan klikfels over bestaande dakpannen? Die vraag krijgen wij regelmatig van mensen die hun dak willen vernieuwen zonder de oude pannen er eerst af te halen. Het antwoord hangt af van wat er onder die pannen zit, en dat is meestal niet in één zin te geven.
Klikfels bestaat uit stalen platen die in elkaar klikken en zo een vlak, gesloten dakvlak vormen. Voor een goede montage heeft het systeem een egale ondergrond nodig, meestal een dakbeschot van hout of een geïsoleerde plaat. Dakpannen liggen nooit vlak. Ze zijn juist ontworpen om elkaar te overlappen en water af te voeren via een profiel met hoogteverschillen. Als u klikfels rechtstreeks over pannen zou leggen, ligt de plaat op een oneffen, hobbelig oppervlak. Dat geeft op termijn spanning in het materiaal, een onregelmatig aanzicht en risico op lekkage bij de naden.
Daarom is het uitgangspunt bij een renovatie meestal dat de bestaande pannen eraf gaan voordat er klikfels op kan. Dat is ook het moment waarop wij de onderliggende panlatten, tengels en eventueel het dakbeschot beoordelen. Vaak is dat hout na jaren nog in redelijke staat, maar het komt ook voor dat het beschot vervangen moet worden voordat er iets nieuws op kan. Die inspectie kunt u niet overslaan, want een mooi nieuw dak op een verzwakte ondergrond is geen goede investering.
Er is een uitzondering die in de praktijk soms wordt toegepast: een nieuwe, vlakke ondergrond bovenop de bestaande dakconstructie aanbrengen, zonder de pannen zelf te verwijderen. Dit gebeurt door contralatten of een plaatmateriaal over de bestaande dakstructuur te bevestigen, waarna klikfels op die nieuwe laag wordt gelegd. Dit kan alleen als de onderliggende constructie het extra gewicht en de extra hoogte kan opvangen. Bij een dakrand, dakkapel of aansluiting op een gevel geeft een paar centimeter extra hoogte al snel een probleem, omdat loodslabben, dakgoten en kozijnaansluitingen daar niet op berekend zijn. Ook de bestaande dakconstructie moet het extra gewicht kunnen dragen, vooral bij oudere daken is dat niet altijd vanzelfsprekend.
Deze aanpak is dus geen standaardoplossing maar een maatwerkbeslissing, die alleen verantwoord is na een beoordeling ter plaatse. Bij een eenvoudig zadeldak zonder dakkapellen is de kans groter dat het kan dan bij een dak met veel aansluitingen en doorbrekingen.
Als u overweegt om over te stappen op klikfels, is de staat en vorm van uw huidige dak dus minstens zo belangrijk als het materiaal zelf. Een dak met rechte vlakken, weinig doorvoeren en een gezonde onderconstructie biedt meer mogelijkheden dan een dak met veel verzakkingen, kapellen of vochtschade. In dat laatste geval is het verwijderen van de oude pannen en het aanbrengen van nieuw beschot vaak de enige verantwoorde weg, ook al is dat meer werk dan alleen een nieuwe laag erover leggen.
Wilt u weten of uw dak geschikt is voor klikfels zonder dat de pannen er eerst af moeten, dan is een inspectie ter plaatse de enige manier om dat vast te stellen. Daarbij wordt gekeken naar de staat van het beschot of de panlatten, de vorm van het dakvlak en de aansluitingen op dakranden en doorvoeren. Op basis daarvan kunnen wij aangeven of een tussenoplossing mogelijk is, of dat het verstandiger is om met een schone ondergrond te beginnen.