Een gefelst dak herkent u aan de rechte, staande naden die het dakvlak in banen verdelen. Dat lijnenspel is decennialang gemaakt door platte platen op het dak zelf te felsen, met een felsmachine en een werkploeg die weet wat ze doet. De klikfels doet hetzelfde voor het oog, maar de manier waarop die naad ontstaat is een andere.
Onze felsplaten voor daken zijn stalen banen met een haaks opstaande fels van 35 millimeter en een werkende breedte van 475 millimeter. Ze worden gewalst uit Sendzimir verzinkt staal van 0,55 millimeter dik, met een organische coating van 50 micrometer erop, GreenCoat Pural BT, biobased en leverbaar in drie matte kleuren. Aan het staal en de coating verandert er dus weinig ten opzichte van traditioneel gefelste platen. Het verschil zit in de fels zelf.
Wat er verandert aan de verbinding
Bij traditioneel felsen worden twee opstaande randen ter plekke omgevouwen tot een dichte naad. Dat gebeurt met een felsmachine op het dak, in een aantal slagen, door mensen die de techniek onder de knie hebben. Bij de klikfels is die naad al in de fabriek voorgevormd. Op het dak klikt u de ene plaat in de andere, en de verbinding is met die klik waterdicht. Er is geen felsmachine nodig en er hoeft niemand met een zinkopleiding op het dak te staan om de naad te maken.
Dat is meteen ook waar de tijdswinst vandaan komt. Niet omdat het materiaal anders is, maar omdat een stap uit het proces verdwijnt. Op een doorsnee kantoordak waar vroeger een felsploeg dagenlang aan de naden werkte, klikt een monteur nu de banen aan elkaar en is dat onderdeel van het werk in een fractie van die tijd klaar. De rest van de planning, de ondergrond, de aansluitingen, de randafwerking, verandert daar niet door.
Waarom dit voor bestaande daken vaak uitkomst biedt
We zien de klikfels regelmatig terugkomen bij renovaties van daken waar oorspronkelijk ook gefelst zink of staal lag. De opdrachtgever wil het aanzien van het oude dak terug, maar niet de doorlooptijd en het uurtarief van een felsploeg. Een voorbeeld dat vaak voorkomt: een dakvlak van een paar honderd vierkante meter op een utiliteitsgebouw, waar de bestaande felsplaten aan het einde van hun levensduur zijn. Met klikfels in staal krijgt het dak weer dezelfde staande naden en hetzelfde ritme in banen, maar de aannemer heeft geen gespecialiseerde felsploeg nodig om het te leggen. Dat maakt het ook voor aannemers die niet dagelijks met zink werken een haalbare klus, zolang de ondergrond en de detaillering wel kloppen.
Ook bij nieuwbouw is dat praktisch. Een architect die het gefelste beeld wil zonder de uitvoering afhankelijk te maken van de beschikbaarheid van een felsspecialist, heeft met de klikfels meer aannemers te kiezen die het kunnen leggen. Dat is geen kwaliteitsverschil in het eindbeeld, maar wel een verschil in wie het werk kan uitvoeren en hoe voorspelbaar de planning is.
Wanneer traditioneel felsen toch de betere keuze is
De klikfels is geen vervanging voor elke situatie waarin vroeger gefelst werd. Op zeer complexe daken met veel inkepingen, ronde vormen of maatwerk dat ter plekke moet worden aangepast, heeft een felsploeg die met gereedschap op het dak werkt soms meer vrijheid dan voorgevormde platen die op maat vanaf de fabriek komen. Onze platen zijn weliswaar leverbaar van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig, wat op de meeste projecten de oplossing is, maar als de exacte maat pas op de bouwplaats duidelijk wordt, is dat iets om vooraf met ons af te stemmen.
Er zijn ook opdrachtgevers voor wie het traditionele felsen zelf onderdeel is van wat ze willen: het ambacht, de zichtbare arbeid, de geschiedenis van het gebouw waarbij bij een restauratie het proces net zo belangrijk is als het resultaat. Bij monumentale panden waar de oorspronkelijke felstechniek en het materiaal precies moeten worden gereproduceerd, is dat een andere afweging dan bij een utiliteitsgebouw waar het gaat om een waterdicht en onderhoudsarm dak.
Wat de klikfels wel en niet oplost
De klik zelf is waterdicht, maar dat betekent niet dat elke aansluiting op het dak zonder nadenken goed komt. Randen, doorvoeren, hoeken en overgangen naar gevels vragen nog steeds om een juiste detaillering, of dat nu met klikfels of traditioneel gefelste platen is. De klikfels vereenvoudigt het leggen van het vlakke deel van het dak; de rest van het vakwerk blijft hetzelfde aandacht vragen. Op onze pagina over principedetails en bouwtechnisch advies gaan we daar dieper op in.
Ons staal weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter en is koud vouwbaar tot -15 graden, wat betekent dat de platen ook bij lage temperaturen op de bouwplaats verwerkt kunnen worden zonder dat het materiaal breekt of scheurt bij het felsen van de kopse kanten. Staal zet daarnaast ongeveer half zoveel uit als zink, wat van belang is bij de lengte van de banen en de ruimte die u in de detaillering voor uitzetting reserveert. Ook dat is iets waar we in de uitvoering rekening mee houden, maar het is geen argument voor of tegen de klikfels op zichzelf; het geldt voor stalen felsplaten in het algemeen.
Wat u nu kunt doen
Als u een dakvlak heeft waar u het beeld van een gefelst dak wilt zonder de uitvoering aan een felsspecialist te binden, is de klikfels het overwegen waard. Heeft u te maken met een complexe vorm, een restauratie waarbij het ambacht zelf telt, of twijfelt u of uw project zich leent voor voorgevormde platen op maat, denk dan liever eerst na over traditioneel felsen of neem contact met ons op om het gebouw en de situatie te bespreken. Meedenken op basis van een tekening kost niets, en dan wordt ook duidelijk of de klikfels voor uw dak de geschikte oplossing is.
- Haaks staande klikfels van 35 mm
- Werkende breedte 475 mm, plaatdikte 0,55 mm
- Direct waterdicht zonder nafelsen
- Drie uitvoeringen: vlak, met ril, met micro-linering